SENTIMENTAL

The New Anthology of Poetry in the Bikol Languages

2008-07-24T21:28:00.001+08:00

CONTRIBUTIONS are now accepted for The New Anthology of Poetry in the Bikol Languages. Contributions shall be unpublished poems exploring the theme "Bikolnón na agimadmád (Bikol consciousness)"—memories, experiences, realities, images, and other aspects of being a Bikolano.

Contributions shall be in any of the Bikol languages, with corresponding translations in English. Editors however, shall have the discretion to edit translations. Each contributor may submit one to three entries; and a short bionote.

The anthology will be edited by Kristian S. Cordero, Marne L. Kilates, and Victor Dennis T. Nierva.

It's Alive!

2007-11-16T23:26:00.001+08:00

Mga fellowmates, pasensya na kung sooooobrang tagal kong hindi ito na-post. (Migoy Lizada, Nanoy Rafael, Joanna Laddaran, Joy Icayan, Kaye Alpay, Evie Macapugay, Gae Yamar, Drew Robles, En Villasis, Claire Umali, Camsy Ocumen) Sa inyo, sa mga bumubuo ng AILAP, sa mga panelists, Diyos Mabalos po!

LOVE CANCERT!

2007-02-05T14:18:00.000+08:00

Dear Friends:

Greetings from the CANCER WARRIORS! We hope this email finds you in the best of health and good spirits.

Since the year 2000, our group - the Cancer Warriors Foundation, supports no less than one hundred indigent kids who are stricken with cancer. We assist them by providing the necessary medicines for their treatments especially for their chemo requirements.

The significant increase in the number of patients knocking on our doors and the increasing cost of medicines, is now forcing us to think of major ways to raise funds to be able to sustain all our programs. To date, almost Php 200,000 (two hundred thousand pesos) worth of medicines alone are bought and distributed every month. At this rate, our funds will be depleted even before the first quarter ends, not until we do something about it now.

Recently, we had the idea of having a concert that will coincide with the celebration of the WORLD CANCER DAY celebrated every February 4th and the INTERNATIONAL CHILDHOOD CANCER CONSCIOUSNESS DAY, celebrated every February 15th. This is to commemorate the patients, our loved ones, the warriors that we lost and to celebrate the lives that were spared by this disease.

In the past, we were able to successfully organize two concerts or "CANCERTS" which raised our funds and sustained our organization' s projects. This year, in coordination with the Cerrudo group, we will have our 3rd CANCERT (a post-Valentine concert for kids with cancer) aptly entitled "THE LOVE CANCERT" this coming February 16, at the Philam Life Theater at 8:00 pm. This will mainly feature Mr. Bimbo Cerrudo and The Manila Philharmonic Orchestra and other performing artists. Bimbo Cerrudo will render classical songs from his "Classico….Classic Ko" series.

In line with this, we would like to invite you to watch and ask your generous hearts to support this project for the sake of the kids.

Tickets are priced at: 1,000 pesos for the ORCHESTRA section (500 seats available) and 500 pesos for the Patron section (240 seats available).

Proceeds will go directly to the CANCER WARRIORS FUND - which will be used to buy the much needed medicines for the kids under our care.

For more details, please call the Cancer Warriors office at 832-9703 or 551-4588 or volunteers Ms. Claire Madarang at 0917-3643374, Ms. Anne Alvaira at 0917-8322663 or Mr. Dennis Gutierrez at 0918-9261676. T o know more about CWFI, please visit www.c-warriors. org.

Donations are also accepted through our MetroBank Account under account name: Cancer Warriors Foundation. Account no: 007168509240.

Thank you in advance and more power!

Sincerely,
CANCER WARRIORS FOUNDATION

COAGULATION

2007-01-07T22:48:00.000+08:00

THE GAP BETWEEN THE VISUAL AND THE LITERARY ARTS IS A GAPING WOUND, AND AS SUCH NEEDS TO BE HEALED.

As a step toward complete recuperation and Wagner's dream of the Gesamtkunstwerk or total art, young visual and literary artists on the uprise from the University of Santo Tomas come together in the landmark collaborative show

L A N G I B

as an attempt to form an artistic scab to patch up the damage. Some of the artists paired to collaborate on verbo-visual works are

Mark Magistrado + Nerisa Guevara
Buen Calubayan + Angelo Suarez
Mark Salvatus + Glenn Atanacio
Jay Pacena + Natasha Gamalinda
Lawrence Borsoto + Rosmon Tuazon
Costantino Zicarelli + Czeriza Valencia
Ivan Roxas + Karen Capco
Rainier Cruz + Pocholo Goitia
Oliver Ramos + Alessandra Miguel
Sam Ramos + Sonny Sendon
Dandela Mari + Ned Parfan
Mark Barretto + Camille Banzon
Dondi Fernandez + Keith Cortez

LANGIB: a literary + visual arts exhibit

opened with performances on

January 5, 6:00 p.m., at the Beato Angelico Gallery (College of Fine Arts and Design building) of UST, and will run until January 20.

TABANG PARA SA BIKOL

2006-12-11T02:25:00.000+08:00

Bikol Needs Your Help!

Bikolano writers and cultural enthusiasts are organizing a fundraising campaign for the victims of Typhoon Reming which pounded the Bikol Region last November 30, 2006.

For donations of cash, used clothes, goods and any other forms of aid, please drop them at the Likhaan: The UP Institute of Creative Writing, 2/F Bulwagang Rizal, University of the Philippines, Diliman, Quezon City.

These donations will then be forwarded to Ateneo de Naga's Relief Operations for Typhoon Reming's victims.

For inquiries, pickups, pledges, and other information, please contact Vic Nierva through Likhaan's telephone number: 9221830, or you may send text massages at 09185022889.

Your donations, big or small, will surely be of great help. Thank you.

(From Vic Nierva's blog.)

DONATE BLOOD NOW!

2006-11-27T20:22:00.000+08:00

Top 10 Reasons to Give Blood

10. You will get free juice and cookies.

9. You will weigh less — one pint less when you leave than when you came in.

8. It's easy and convenient — it only takes about an hour and you can make the donation at a donor center, or at one of the many Red Cross mobile blood drives.

7. It's something you can spare — most people have blood to spare... yet, there is still not enough to go around.

6. Nobody can ask you to do any heavy lifting as long as you have the bandage on. You can wear it for as long as you like. It's your badge of honor.

5. You will walk a little taller afterwards — you will feel good about yourself.

4. You will be helping to ensure that blood is there when you or someone close to you may need it. Most people don't think they'll ever need blood, but many do.

3. It's something you can do on equal footing with the rich and famous — blood is something money can't buy. Only something one person can give to another.

2. You will be someone's hero — you may give a newborn, a child, a mother or a father, a brother, or a sister another chance at life. In fact, you may help save up to three lives with just one donation.

1. It's the right thing to do.

Top 10 Reasons Why People Don't Give Blood

1. I don't like needles / I am scared of needles / I am afraid to give blood
Nearly everyone feels that way at first. However, most donors will tell you that you feel only a slight initial pinch, and 7-10 minutes later, you are finished and headed for the canteen (hehe). If you take the time (and courage) to make one donation, you'll wonder why you ever hesitated.

2. I am too busy
The entire process takes about an hour, and the actual blood donation time is only 7-10 minutes. If you stop to think that an hour of your time could mean a lifetime for a premature baby, someone with cancer undergoing chemotherapy, or someone who's had an accident, you might decide that you can make the time to give the gift of life.

3. No-one ever asked me… I didn't realize my blood was needed
Consider yourself asked! There is simply no other way to supply the blood needs of hospital patients but for the generous donations of people like you.

4. I already gave this year
You can give every 60 days. Many donors give 5 times a year!

5. I am afraid I'll get AIDS
It is not possible to get AIDS by donating blood. A new sterile needle is used for each donor and discarded afterwards.

6. My blood isn't the right type
Every type of blood is needed daily to meet patient needs. If you have a common blood type, there are many patients who need it, so it is in high demand. If you have a less common blood type, there are fewer donors available to give it, so it is in short supply.

7. I don't have any blood to spare
The average adult body has 10-12 pints of blood. Doctors say that healthy adults may give regularly because the body quickly replaces the blood you donate.

8. I don't want to feel weak afterward
Donating blood should not affect adversely a healthy adult because your body has plenty of blood. You will donate less than one pint, and your body, which constantly makes new blood, will replace the donated volume within 24 hours. Most people continue their usual activities after donating.

9. They won't want my blood (I am too old / I've had an illness)
If you have doubts, check with your physician. The qualified staff on duty at a blood drive or donor center will also review your medical history with you. There is no upper age limit to donate blood, and a great many medical conditions do not prevent you from donating blood, or may have done so only temporarily in the past.

10. I have a rare blood type, so I'll wait until there is a special need
Blood that is rare or special is almost always in short supply. There is a constant need for these blood types in order to avoid having to recruit specific blood types in a crisis.

Sarong Bangging Mabitoon

2006-11-27T20:00:00.000+08:00

CALL FOR SUBMISSIONS

2006-11-27T19:42:00.001+08:00

The Flame, the official student publication of the Faculty of Arts and Letters, University of Santo Tomas, is now calling for submissions for its annual literary folio, DAPITAN*.

We are accepting short stories, essays, poems, plays and experimental pieces until December 2, 2006.

Manuscripts must be typewritten and sent with a short author's bionote to The Flame office, G/F, St. Raymund’s Building, University of Santo Tomas, España, Manila or at dapitanfolio2007@yahoo.com.ph
.

We trust that you will submit only your original works.

For inquiries, please contact Ronald Benusa (0927 593 6731) or Camille Banzon (0906 281 2098).
.

*Winner, Best Student Folio, Catholic Mass Media Awards 2004.

Ito muna sa ngayon...

2006-11-06T10:39:00.000+08:00

Disorder	Your Score
Major Depression:	High
Dysthymia:	Slight-Moderate
Bipolar Disorder:	Extremely High
Cyclothymia:	High
Seasonal Affective Disorder:	Slight
Postpartum Depression:	N/A
Take the Depression Test

Malapit na. Konting-konti na lang.

Ito ang mga mangyayari sa mga susunod na buwan:

Magpapaka-ermitanyo. Hindi ako masyadong magpapakita sa mga susunod na buwan hanggang March.
Bihira na o wala muna talagang wasakan.
Nag-aaral na ako para sa MT Boards. Seryoso na 'to.

Madrigal-Gonzalez Best First Book Award 2006 names finalists

2006-10-19T18:30:00.000+08:00

by Vic Nierva

TWO fiction books and three poetry collections were named finalists of the annual Madrigal-Gonzalez Best First Book Award (MGBFBA), the Likhaan: UP Institute of Creative Writing (UP-ICW) and the Madrigal-Gonzalez family announced on Thursday, October 19.

Included in the shortlist are fiction books “Iskrapuk” (University of the Philippines Press) by Allan Derain and “Pangangaluluwa at Iba Pang Kuwento” (UP Press) by Jimmuel C. Naval; and poetry collections “Mga Tulang Tulala: Mga Piling Tula sa Filipino, Bikol at Rinconada” (Goldprint Publishing House) by Kristian Sendon Cordero; “Order of the Poets: Poems in English and Filipino” (Akdang Bayan) by Jaime Dasca Doble; “Ibang Daan Pauwi: Mga Tula” (University of Santo Tomas Publishing House) by Manolito Sulit.

The MGBFBA winner will be announced on December 8, 2006, after a Book Forum with the finalists at 2pm of the said date. The book forum as well as the awarding ceremony will be held at the Pulungang Recto, Bulwagang Rizal, UP-Diliman, Quezon City.

The winner will receive a cash prize of P50,000.

The MGBFBA, established in February 2001 and administered since then by the UP-ICW, is the only award-winning body in the Philippines recognizing first books by new authors published within the last two years. It is granted by the Madrigal and Gonzalez families, through Atty. Gizela Gonzalez Montinola, writer and granddaughter of Bienvenido Gonzalez, former UP President, and daughter of Gonzalo Gonzalez, former member of the UP Board of Regents.

According to UP-ICW director Vim Nadera, the MGBFBA encourages beginning writers to persevere in writing and publishing, and it also encourages publishers to take risk with new authors.

The award covers all genres of creative writing and nominations may come from publishing houses, university presses, creative writing centers, writers’ organizations, and other literary enthusiasts. It is given on alternate years to writers in English and writers in Filipino.

Previous winners of the MGBFBA were “Life After X” a story collection in English by Angelo R. Lacuesta (2001), “Paghuhunos” novel in Filipino by Ellen L. Sicat (2002), “Smaller and Smaller Circles” a novel in English by Felisa H. Batacan (2003), “Makinilyang Altar” a novel in Filipino by Luna Sicat-Cleto (2004), and “The Sky Over Dimas” a novel in English by Vicente Groyon (2005).

This year, the members of the board of judges were Malou Jacob, Luna Sicat-Cleto and Rene O. Villanueva.

2006-10-15T23:41:00.003+08:00

PANGALAN

Tatawagin kong malayong lunan ang aking pangalan.

Sabihin nating Malayong Lunan lamang
at wala talagang pinagmulan.

Doon, bughaw ang kalangitan at ang unos
ay isang pangitaing inililihim ng tubig.

Maaaring makita mong napipilas ang mga dahon sa sanga,
ngunit ito lamang ay pag-alala sa kanilang pinagmulan—

gaya ng makikita mo rin ako, halimbawa, sa mga puno o bato
at hindi iyon pagkamalikmata.

Sinasabi ko, malayong lunan ang aking pangalan
ngunit, hindi, wala kang dapat na ipag-alala.

Wala doong mga bakas ng pangil o paa ng anumang mabangis
na hayop na dapat mong ikatakot.

Maglibot ka lamang at iwaglit ang lahat ng alinlangan.

Sa isang puno, baka matagpuan mo ang isang pangalan,
palatandaan, na iniukit matapos na may sumumpa
ng wagas na pag-ibig.

Maaaring lumingon ka sa batis para matagpuan ang puso
ng isang mangingibig—maaari mo itong kimkimin,

anuman ang iyong ibig gawin: maaari mong itabi
habang dumuduyan sa swing, o habang pinanonood
ang pamumukadkad ng sampaga sa magdamag.

Sa dapit-hapon, maaari mong pagmasdan ang pagtubo
ng iyong anino sa aking mga palad, at doon ka humimlay.

Maaari mo akong iwan at magtatagpo pa rin tayo
sa lunduan ng iyong panaginip:

nakahimpil ako sa bato habang binibilang ang mga sandali
nang walang pananabik, walang pag-aatubili.

Hinihintay kitang dumating.

2006-10-03T21:49:00.000+08:00

Benefit concert for cancer patients moved to November 14

2006-10-03T20:38:00.000+08:00

Hi, guys!

Relay For Life, the benefit concert/event for cancer patients, is now moved to next month, November 14.

I am still selling tickets. For those interested, please just inform me. Again, I would like to mention that 100% of ticket sales will go to cancer patients through Philippine Cancer Society.

Thanks,
Claire

2006-09-29T11:24:00.000+08:00

TUNGKOL SA MATANDA

"Sinasabi ko," wari’y may itinatatag
sa pagkakalatag ng kaniyang tinig.

Ibinaba ko ang aklat na binabasa
at ibinaling ang buong pansin
sa kaniyang sasabihin.

(Wari’y buong mundo ang lumingon
sa kaniya upang makinig.

Hindi ito ang una naming pagkikita.
Matagal ko na siyang nakilala
sa di matapos-tapos na aklat na binabasa.)

"Sinasabi ko."

At hindi na niya ipinagpatuloy.

.
.
TUNGKOL SA MATANDA
.
Naramdaman niya ang pagtawag sa kaniya ng lupa. Nagpasiya siyang sa isang burol na lamang manatili—kipkip ang mga nalalabi sa sarili: takot, kalungkutan, kawalang-katiyakan.
.
Sa paglapit niya sa tuktok, mas lumalakas ang tinig, mas bumibigat ang kaniyang paghakbang; kaya isa-isa niyang binitiwan ang mga bitbit na alinlangan.
.
Naghintay siya nang saglit sa inaatubili. Sa halip, tanging hangin lamang ang naroroon, kipkip ang mga alikabok na nalikom. Ganap ang katahimikan: nakaramdam siya ng saglit na kamatayan.
.

RELAY FOR LIFE: Benefit Concert For Cancer Patients This Friday

2006-09-27T19:41:00.000+08:00

Hi, guys!

You are invited to RELAY FOR LIFE, a benefit concert for cancer patients this coming Friday evening (September 29) at the grounds beside UP Lagoon (near UP Faculty Center). Performers are Stonefree, Cynthia Alexander, 6cyclemind, Giniling Festival, Kiko Machine, Romancing Venus and more. Program will start as early as 5 pm with a motorcade, but the concert will be in the evening. The program will last until 6 am the next day.

Tickets are P100 each. 100% of the proceeds will go to cancer patients through Philippine Cancer Society.

The event is presented by UP Delta Pi Omicron and Philippine Cancer Society.

For those who are interested to come, I am selling tickets. Kindly reserve with me (my number is 09173643374) or if you are near Ortigas or in the Ortigas area, I can meet you beforehand. If you can only get your tickets by Friday, I can meet you outside the venue. I will be at the event by early afternoon since our org (Cancer Warriors - http://www.c-warriors.org/ ) has a booth. Hope you can visit our booth as well during the event!

For those who cannot come, you may still buy tickets as a form of donation, as 100% of the proceeds from ticket sales will go to cancer patients.

Thanks in advance!

Claire

(Or contact this blogger)

Alkohol, alkohol, utak mo'y buhol-buhol

2006-09-22T02:02:00.000+08:00

-Alkohol, Eraserheads

May nakita ka bang babae kanina na maputlang-maputla, nanghihina? Kung hindi man ay nakahandusay na lang basta sa loob ng palikuran o kaya sa daan. Medyo maliit siya. Medyo kayumanggi. Medyo hindi siya makakalayo sa UP Diliman kung sakali. Oo, baka nandun lang siya o kaya malapit dun. O kaya nakasakay na siya sa dyip at bigla na lang nanghina bago maiabot sa tsuper ang bayad niya. Nakauwi kaya siya sa bahay niya? Makakapasok kaya siya sa trabaho niya? Kanina kasi, bago siya umalis, 80 over none ang BP niya. Baka may nakipagkuwentuhan sa 'yong babae na hindi mo kakilala. Dahil napansin mong maputla siya, naisip mong kailangan niya ng kausap, kailangan niya ng mababalingan para maalis ang pamumutla. Madaldal din kasi siya eh. Andami naming napagkuwentuhan tungkol sa mga nangyari sa kalusugan niya tulad ng over-sized wisdom tooth niya na sa simula pa lang ng pagtubo ay kailangang hiwain ang kaniyang gilagid, paling ang tubo. Tapos, kailangang bunutin. Baka napansin mong may bulak siya sa kanang braso habang nagkukuwento. Inalalayan mo ba siya? Donor namin siya kanina eh.

Baka naikuwento niyang may lalaking nagbantay sa kaniya. Ako 'yung lalaking ikinukuwento niya. Kanina kasi, hindi ko tiningnan 'yung donor form. Pagkaabot na pagkaabot sa 'kin ng donor form ay pinahiga ko na siya agad, dumampot ng 450 cc blood bag. Sa simula, okey naman siya. Medyo hindi niya mapiga 'yung squeeze ball. Namamanhid daw ‘yung mga daliri niya. Sabi ko, close-open na lang siya. Ginawa nga niya. Medyo nanginginig. Noon siya nagsimulang magkuwento at parang ginulat na pakwan yung kulay ng labi niya. Nalaman kong taga-Cebu siya at may trabaho na. Kahit nabasa ko sa donor form kung ano trabaho niya, tinanong ko pa rin siya. Tinanong ko rin kung ilang taong gulang na siya at kung anong kurso ang kinukuha niya. Tinanong ko rin ko saan siya sa kamaynilaan nakatira. Inulit ko kung anong pangalan niya tapos tumango-tango ako, tumango-tango rin siya. Sinabi niyang takot talaga siya sa dugo kaya ayaw niyang tingnan 'yung blood bag. Kaya nagkuwento na lang siya nung karanasan niya nang bunutan siya ng wisdom tooth. Yung nana at lahat sa gilagid niya. Kung paano siya umiyak sa sobrang sakit. Marami pa siyang ikinuwento at hindi ko na nasundan 'yung mga sinasabi niya. Ganoon pa rin 'yung kulay ng labi niya. Nang tumigil siya nang saglit—napansin niya yata na hindi na ako nakikinig—tinanong ko siya kung anong nararamdaman niya. Sinabi niyang nasusuka siya kaya hinugot ko na agad 'yung karayom. Itinaas namin 'yung paa niya at pinainom ng juice. Sinasabi ko, sa pagkakataong ito, walang tigil siya sa pagkuwento. Sinasabayan na rin niya ng tawa 'yung pagkuwento niya at pumipilit ako ng tawa para lang makalma siya.

350 cc lang naman ‘yung kinuha sa 'kin 'di ba? Pagkasabing-pagkasabi niya nun, tiningnan ko yung donor's form para makatiyak. Maling bag ang nadampot ko. Tumango na lang ako at sa pagkakataong iyon ay parang dinagsa ‘yung tuak ko ng maraming kuwento. Ikinuwento ko rin sa kaniya na may wisdom tooth din akong paling at kapag namamaga ay hindi ako makakain. Ikinuwento ko sa kaniya na lagi akong constipated. Ikinuwento ko sa kaniya na ‘yung girlfriend ng kuya ko ay sa Cebu nag-aral ng Medicine. Kahit mga SMS jokes ay gusto kong ikuwento sa kaniya. Pero hindi ko na nagawa ‘yun dahil kakaiba na ‘yung tingin sa akin ni Ma’m, staff ko. Kaya umupo na lang ako at ikinuwento sa kasama naming doktor na mali ‘yung kinuha kong blood bag. Saka ko rin nalaman na may iba pa pala akong ginawa. Hindi alcohol ‘yung ibinuhos ko sa mga bulak kundi kloroks. Muntik na iyong maipahid sa donor. Yung staff pa namin ang nakapansin. Dahil doon, parang gusto kong matunaw at mag-evaporate sa kinauupuan ko. Parang gusto kong ihampas ang ulo ko sa pader at ulit-ulitin sa sarili ko na lagi akong tatanga-tanga, tulala at nakatunganga. Nakaplano na na sisigaw na lang ako sa apartment gaya ng ginagawa ko dati kapag may palpak akong ginawa. Inisip ko rin na hindi ko dapat sirain ang araw na iyon at iiinom ko na lamang pagka-uwi ko ng Sampaloc. Pero baka alkohol din ang dahilan kung bakit ako madalas matulala. Alkohol siguro ang dahilan, paulit-ulit kong sinabi sa sarili ko. Isinapuso ko ‘yung pagsabi nun sa sarili ko. Alkohol ang dahilan. Alkohol ang dahilan. Parang litanya.

Okey na ‘yung lagay nung babae bago siya nagpaalam. Mapula na ulit ang labi niya at mukhang kaya na niyang tumalon-talon at tumakbo pagkatapos. Maya-maya lang, bigla na naman siyang namutla. Sa pagkakataong ito, puti na lang talaga ‘yung kulay ng labi niya. Sinabi niyang nasusuka raw siya at nagri-ring ang tainga niya. Dagli akong kumuha ng juice at ipinainom sa kaniya. Pinahiga naman siya ni Ma’m at itinaas ‘yung paa. Sabi sa ‘kin ni Dok, kunin ko raw ‘yung BP niya. Tatlong ulit kong sinigurado ‘yung pag-BP. Tumunog ‘yung pulso niya sa 80 (systolic) pagkatapos, wala na ulit akong marinig. Parang zero na ata diastolic nito. 80 over none, sabi ko sa sarili ko. Sinisi ko ulit ‘yung alkohol kung bakit hindi ako makapag-BP nang maayos. Alkohol ang dahilan.

Matagal-tagal din namin siyang pinagpahinga bago siya pinayagang umalis. Nagpaalam siya sa lahat maliban sa ‘kin. Matapos niyang ikuwento sa ‘kin ang mga nangyari sa buhay niya. Matapos banggitin ko sa kaniya na lagi akong constipated. Hindi ko na nasundan kung saan siya papunta. Ni hindi ko siya napansing nakalabas na sa Palma Hall. Kaya nananawagan ako, baka may babaeng nagkuwento ng ilan sa mga nangyari sa mga ikinuwento ko. Siya ‘yung babaeng ikinukuwento ko dito. Sabihin mo sa ‘kin, nakauwi ba siya? Nahimatay ba siya sa sinasakyan niyo? Dinala mo ba siya sa ospital?

Sa kaiisip kung ano nang nangyari sa kaniya, pagkauwing-pagkauwi ko sa Sampaloc, umupo akong tulala, nakatunganga at saka tumungga.

Hinihintay kitang dumating.

2006-09-15T13:46:00.000+08:00

Ayon na rin kay Dr. Concepcion, pathologist ng Philippine Blood Center:

The Philippines, just like any country, is in continuous need of blood donations, dengue season or not, and, yearly should comprise at least 1% of the population. That's roughly 800,000 blood bags per year nationwide! (Whew!) Last 2005, DOH reported that, with the combined efforts of the Philippine Blood Center, Philippine National Red Cross AND the commercial blood banks (nung di pa sila na-phase out), we were only able to get 425,000 blood bags. Ergo, it's a challenge all Filipinos must take.

Kaya, please, donate ka naman ng dugo. Konting sakripisyo lang. Konting pahinga bago mag-donate at huwag ka munang iinom ng kahit anong klaseng alcohol at *gamot*. Sige na. Kung napilit kita, punta ka sa:

Philippine Blood Center

Philippine Children's Medical Center,

Agham Road Cor. Quezon Avenue,

Quezon City

Sabihin mo lang sa manong guard na magdo-donate ka ng dugo. Pagkarating mo sa Blood Center sabihin mo lang ang pangalan ko, password 'yan: Sonny Sendon, o kaya: Dra. Farrah. Kaming bahala sa inyo. Pramis!

Comment ka lang o kaya tag ka sa Cbox kung kelan mo balak pumunta ha? Sige. Teynks.

Ang Lungsod Namin

2006-09-13T13:38:00.000+08:00

Joselito D. delos Reyes

Progress is a comfortable disease…
______________________- e.e. cummings

______Sumisinghap kami ng dahilang susulingan
Kung bakit kinokolonya ng putik at tubig ang aming lungsod.
Kaya sinimulan naming sisihin ang init ng panahon;
Natutunaw na ang yelo sa magkabilang polo ng mundo.
Sinamantala ng mga mapagkalinga ang dahilang ito
Kaya binaha kami ng ahente—
Ahente ng lupang bukod sa masagana at matayog,
Malayo pa sa gulugod ng lindol;
Ahente ng segurong nananakam ng ganansiya
Kung matitibo’t magpapantay ang paa.

______Totoong peligroso ang huminga-hinga
Sa ganitong lugar, wika ng ilang ayaw nang datnan
Ang tuluyang pangangamkam ng dagat sa aming siyudad.
Pami-pamilya silang lumikas, o tumakas
Palabas ng banlik at lansa.
Katwiran ni Kabayang Bestre,
Hindi na baleng ilado ang biya at tilapya
Basta hindi mamad sa alipunga ang paa.
At ayaw na rin daw niyang makitang
Tuluyang maging Lemuria ang kaniyang lote.

______Nadaig ng lungsod namin ang baratilyo sa palengke.
Sumayad hanggang sa sahig ng prinsa ang halaga
Ng lupang sa kalahatian ng taon ay sapa.
May lote kana, may palaisdaan pa
Ito ang islogan ng nangongomisyon naming alkalde
Sa mga dayong mamimili.

______Isa-isang nabakante ang mga pabrika, bahay, pondahan,
Eskuwelahan, establisimyento, sementeryo, at oo,
Pati luhuran, upuan, kumpisalan ng simbahan.
Pinagmunihan tuloy ng parokyng irelyebo ang patron.
Palitan ng maka-mamamalakaya, maka-dagat,
Maka-isda, maka-kabibeng larawan ng kabanalan.
At kagyat itong isinangguni sa basilika at Tayuman.

______Naiwan kaming walang ipanghuhurnal
Sa bagong bahay at buhay.
Kaya ang kaminero’y naging bihasa sa bintol at patukba,
Ang barbero sa panghahayuma,
Ang mananahi sa panggugulaman.
Ang kantero sa pagpanday ng lawayan.
Ang mamamabrika sa pagtutuyo.
Bawat isa’y puwedeng maging engkargado, mamamakyaw,
Degaton, mamamanti, depende sa kàti ng kati.

______Dumalang ang aming kapitbahay
At suminsin ang kapitbaklad.
gayunma’y dumalas ang pagpupulong ng taong bayan
Hinggil sa papalapit na laot.
Walang dapat ikatakot,
Sabi ng taga-Greenhills naming Neptuno’t punong lungsod
(ang haka-haka’y hindi na siya lalangoy
sa susunod na eleksiyon, sa halip ay mag-eendoso
na lamang ng may salapang na sirena o siyokoy).
Dapat pa nga daw itong ikalugod dahil:

Kami ang bagong Venice o Shanghai,
Ang umaapaw sa yamang Mississippi,
Danube, Thames, Orinoco, at Yangtze.
Saan ba ipinagbuntis ang kabihasnan?
Hindi ba’t sa Ganges, Tigris, Euphrates, Nile?
Bawat pagpupulong ay sinelyuhan ng palakpak
Pero isip nami’y may kung anong ngumangatngat.
Dahil kahit anong puna o panukala o imik,
Bumubuka na lamang ang aming hasang at bibig,
Nangangalirang ang kaliskis at palikpik
Dito sa lungsod naming kalmante’t pagkatahi-tahimik.

Pagkatapos ng Baha

2006-09-13T13:06:00.000+08:00

Pagkatapos na umulan nang malakas noong sabado at nalubog sa tubig-baha ang Kamaynilaan.

Pagkatapos na lumusong sa baha at masuka at ipunin sa bibig ang dapat-sanang-isusuka at lulunin ulit.

Pagkatapos na palalain ang sitwasyon ng mga pangamba na baka ay bigla na lamang mahulog sa manhole, ng mga kuwentong may nakalaylay na kawad ng kuryente sa baha.

Pagkatapos na maistranded sa loob ng ospital ng UST (na binabaha rin pala sa loob) at maghintay ng isang oras sa pagdating ng bus na maghahatid sa amin sa Main Building (na isang daang metro lang ang layo sa kinaroroonan namin).

Pagkatapos na kumain ng pansit at makasama sa kuwarto ang mga buddhang may dalang gong na kinabukasan noon ay nag-uwi ng ginto.

Pagkatapos maramdaman ang pangangati sa katawan lalo na sa binti at paa na pakiramdam nami'y hindi lamang kulugo o kurikong ang tutubo kundi isang pumpon ng gamit na diaper o kaya'y pedicab driver o kaya'y mga batang kalyeng hindi ko alam kung nasaan sila noong mga panahong iyon (na kahit akong malaki na ay nangangaligkig sa labis na lamig at pinatutulala ng labis na pangamba).

Pagkatapos ng araw na iyon na kasing itim ng tubig-baha ang mga bagay na matagal-tagal ko nang kinikimkim.

Pagkatapos ng araw na iyon na wari'y kasamang humupa ng tubig-baha ang lahat ng aking mga pangamba.

Pagkatapos.

Pagkatapos, heto.

Thoughts of death drives young writer to pen winning pieces

2006-09-01T17:09:00.000+08:00

By Juan Escandor Jr.

IRIGA CITY — This young Bicolano writer is preoccupied with death but he said that this unusual thought that lingers in his mind drives him to write literary pieces, which eventually earned awards and recognitions. Kristian Sendon Cordero, 23, poet and fictionist, confessed he feels he’ll die at the age of 40, and assuming he has some 17 years more to live, he wanted to be more productive by creating works that would contribute to Bicol literature.

Awards

Cordero’s short story entitled “Langaw” won second prize in the category of short fiction in Filipino in this year’s Palanca Award. It is a dark tale of a poor, abused girl whose sufferings ended tragically by the railroad where she died after being raped by several men.

He said he wanted to make a statement on violence against women to make people aware of the creeping problem that victimized many helpless girls and women.

“I cannot forget my aunt who died a violent death in the hands of her husband,” Cordero said. .

He said he originally planned the piece he submitted to Palanca as a poem. But he said he realized it would be better in short story form.

Cordero said his first draft was in the Rinconada dialect which he did three years ago. Then he revised it three times and translated the short story to Filipino and submitted the piece in the most prestigious literary competition.

In the past years, the young writer has also won prizes for the poems he submitted to Homelife Magazine’s annual competition. He hit the grand prize in 2004 and placed second prize in 1999 and 2005, respectively.

“The recognition I received from the Homelife Magazine gave me the affirmation that I can write so I decided to tread the literary path,” Cordero recalled.

Born to humble parents who have worked abroad to provide them their needs, he and two other younger siblings were left under the care of his maternal grandmother Natividad Sendon. He is the eldest, his sister Filipinas, 21, the second eldest and his brother Bhasier, 20, the youngest.

At present his mother Ofelia Sendon, a native of this city, has now stayed home for good, while his father Alejandro Cordero from Candaba, Pampanga, continues to work abroad.

Influence

“My grandmother Natividad Sendon is a folk healer or parasantigwar. She performs santigwar on people believed under the spell of supernatural beings like engkanto, tawong lipod or maligno,” Cordero revealed. Santigwar, he said, is a folk healing practice and ritual reminiscent of pagan and animistic culture.

He said that his grandmother, being a parasantigwar, has mercury in her body that the latter believes protects her from bad spirits and forces of darkness.

Cordero said his grandmother has the greatest influence in his work. She admires her as a woman with a strong character who overcame her own adversities, being the wife of a womanizer husband.

He said that his grandmother’s character and rituals somehow find their way in his works as he gives importance on her folk rituals that defines the ancient Bicolano natives.

In his younger years, he said he enjoyed accompanying his grandmother in many of her visits to pilgrimage sites in Tiwi, Albay or Hinulid, Calabanga where she was supposed to recharge her healing power.

When he was still a kid, he said, he had a fantastic perception that priests and movie stars live forever. So he said, his ambition then was to become one of them, until he grew up and found out that they also die.

Cordero is outwardly pleasant with his boyish smile despite his preoccupation with death that won’t leave his thoughts and influences his literary pieces he had written.

He has two books to his name, “Mga Tulang Tulala: Piling Tulang Filipino, Bikol at Rinconada (the spoken dialect in the third district of Camarines Sur) published in 2004 and “Santigwar” (2006). The two books of poems were all published by the Goldprint Publishing House in Naga City.

(www.bicolmail.com)

Finalist of 2006 Premio Tomas Arejola named

2006-09-01T17:00:00.000+08:00

By Cora A. Arejola

Thirteen literary pieces and seven collections of poetry have been shortlisted for the 3rd Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon. This was announced by Carlo Arejola, managing director of the Arejola Foundation for Social Responsibility, the pioneering spirit behind Bicol’s premier literary prize.

Novel

Carlos A. Ojeda, “Introibo Ad Altare Dei” (Naga City)
Otello L. Santiano, “Badas ni Satanas” (Naga City)

Poetry

Fr. Philip Francis R. Bersabe, “Mga Rawit-dawit ni Padre Cabalquinto” (Naga City)
Jaime Jesus U. Borlagdan, “Karangahan” (Tabaco City, Albay)
Victor Dennis T. Nierva, “Folio” (San Fernando, Camarines Sur)
Honesto M. Pesimo, Jr., “Dios Marhay na Aldaw” (Naga City)
Edgar A. Ramores, “An Pirang Aram Ko Manonongod sa Saimong Ngirit” (Naga City)
Jericho H. Rabadeo, “Sa Gapo kan Nakaagi” (Calabanga, Camarines Sur)
Otello L. Santiano, “Aripompon nin Kapapadayawan"

Short Story

Estelito B. Jacob, “Ibalong 2080” (Camaligan, Camarines Sur)
Austin John M. Ortinero, “Anghel sa Dalipay” (Goa, Camarines Sur)
Edgar A. Ramores, “Kolor Takla an Agaw-Diklom”
Otello L. Santiano, “Nagpalta an Dios”

Essay

Fr. Philip Francis R. Bersabe, “Bingkay”
Jose Jason Chancoco, “Pagkahalo-halo saka Hegemonikong Direksyon kana mga Rimang Pang-igin sa PNR Site, Siyudad nin Iriga” (Iriga City)
Honesto M. Pesimo, Jr., “An Bikolano”
Adrian V. Remodo, "Paghuba sa Magayon” (Lagonoy, Camarines Sur. )

Stories for Children

Nestor R. Alagbate, “Sabi ni ‘Pay” (Jose Panganiban, Camarines Norte)
Jericho H. Rabadeo, “An Rosas sa Disyerto”

Authors of the said cited entries will each receive a framed Diploma of Merit in a gala awards night on September 12, this year, 7 p.m. at the Naga City Youth Center. The best entries, to be named in said occasion, will be awarded P2,500 and gold medallion. A grand prize winner shall then be chosen from among the said category winners, who shall then receive 10,000.00 and the Premio Tomas Arejola statuette.

To make the said contemporary Bikol writings available to the reading public, the cited entries will be posted at http://oragonrepublic.com. starting Sept. 1, as part of the Premio para sa Parabasa, a readership prize aimed at meaningfully involving the public by making available for their critical appraisal the best entries submitted to the Premio. Three literary criticisms will be chosen to receive a writing fellowship to 4th Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol and other prizes. Please email info@oragonrepublic.com for more information.

Apart from the Premio Tomas and the Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat Bikol, the Arejola Foundation for Social Responsibility also spearheads the Aldaw ni Ludovico outreach program in Minalabac, which commemorates the 1900 ascension of Gen. Loduvico Arejola as over-all commander of Ambos Camarines and Catanduanes during the Filipino-American War. The literary prize is named in honor of a patriot, writer and leading member of the Propaganda Movement, and is co-sponored by the Naga City Government and the Raul S. Roco Library this year.

Winner!

2006-09-01T16:56:00.000+08:00

Congrats kay Kristian Cordero sa pagkakapanalo niya sa Palanca. (2nd Place, Maikling kuwento)

Congrats din kay Carlo Arejola na nanalo rin sa kategoryang Screenplay.

Congrats din kay Sir Eros Atalia na siyang nag-1st place sa Maikling kuwento.

Congrats din sa mga finalist ng Premio Tomas.

Habeerday Blog!

2006-08-18T12:42:00.000+08:00

Hindi ngayon ang eksaktong araw ng pagkakagawa niya. August 28.

Isang taon na rin pala nang gawin kita.

Hayaan mo, mamaya, iinom ako.

Philippine PEN Fiction Anthology Call for Submissions

2006-08-17T15:18:00.000+08:00

The Philippine PEN is now accepting submissions for an anthology of short fiction in English to be published in 2007.

Filipino writers under 45 years of age are invited to submit one recent, unpublished short story of no more than 8,000 words to the

Philippine Center of International PEN
531 Padre Faura Street, Ermita
Manila
e-mail address: philippinepen@yahoo.com
CC to penfictionantho@gmail.com

Deadline of submissions is December 31, 2006.

Address all inquiries to the above addresses as well. Submissions must be typeset in double-spaced 12-pt Times New Roman. The title page must contain the author's name and complete contact information. The last page must be author's bio of no more than 150 words.

Hardcopy submissions must be printed on letter-size bond paper and be accompanied by softcopy in Rich Text Format (*.rtf) on floppy disk or CD. E-mail submissions must be sent as Rich Text Format attachments.

We look forward to hearing from you.

(via Eric's blog)

Balik sa itim

2006-08-16T23:05:00.000+08:00

Itim: Tiim

Mas trip ko ngayon ang itim. Hindi ko alam kung bakit pero ito ang trip kong kulay ngayon. Pero siguradong walang kinalaman sa babasahin ko ngayon na libro ni Robert Bly, yung A Little Book on the Human Shadow.

Sensya wala pa akong masabi eh.

Heto na lang:

Ten Top Trivia Tips about Sonny!

Fifty-two percent of Americans drink Sonny!
Ideally, Sonny should be stored on her side at a temperature of 55 degrees!
Antarctica is the only continent without Sonny.
Sonny can live for up to a week without a head!
It is bad luck to walk under Sonny.
Snow White's coffin was made of Sonny.
In a pinch, the skin from a shark can be used as Sonny.
In her entire life, Sonny will produce only a twelfth of a teaspoon of honey!
The National Heart Foundation recommends eating Sonny at least three times a week.
Sonnyology is the study of Sonny.

Basa muna ako. Next time, kukwentuhan kita.

Patulong naman po!

2006-08-09T17:43:00.000+08:00

May luma ka bang mga manika? (Hindi 'yung barbie.)

Yung di mo na kailangan.
Yung manika na pinutol mo yung kamay o kaya yung paa sa sobrang inis mo sa kapatid mong lalaki.
Yung sinaksak mo yung mata ng lapis.
Yung pinutol mo yung ulo.
Yung sobrang balot na ng alikabok.
Yung kapag nakita mo eh maaalala mo yung mga kaaway mo noong bata ka pa.
Yung manikang nginatngat na ng aso o kaya ng pusa.
Yung manikang nabuhusan mo ng sabaw, madugyot, o kaya nilamutakan ng spaghetti ng mas nakababata mong kapatid.
Yung binigay sa 'yo ng boyfriend mo tapos nag-break kayo dahil may third party. (Huwag mong isauli, ibigay mo na lang sa 'kin.)
Yung ibinigay mo sa girlfriend mo tapos ibinalik sa 'yo at ayaw mo nang makita dahil nadudurog lalo ang puso mo.
Yung napulot mo lang sa kung saan-saan.

May music box ka rin ba na hindi mo na kailangan?

Kung meron po kayo, 'bigay niyo na lang sa 'kin. Parang awa niyo na. Hehe Pramis, bibigyan kita ng kendi bilang kapalit.

Salamat!

Ragang Rinaranga

2006-08-08T11:04:00.000+08:00

AGNUS PRESS RELEASES FIRST BOOK BY VETERAN BIKOL POET

Prize-winning writer and Ford Foundation scholar H. Francisco V. Peñones will finally launch his first-ever title. Under a new Publishing Firm, the Agnus Press, RAGANG RINARANGA will showcase 52 Iriganon poems along with their English translations.

Also a distinguished visual and performance artist, Peñones was a UP National Writers Workshop fellow for Bikol poetry. His works have appeared in Asiaweek, Ani, Mantala, HomeLife, Hingowa, Bangraw, Salugsog sa Sulog and other important publications and journals. He runs a column for the Bikol Reporter and edits its Bikol poetry section. He has won the Pedro Sabido Award for Creative Writing, Sumagang Award, Catholic Mass Media Award and the Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon.

Launchings will be held on August 10, 2pm at the Iriga City Hall and on August 11, 6pm at Lolo's Bar, Avenue Square, Naga City.

Amo. Itadi na.

2006-08-04T15:03:00.000+08:00

Uya na.

Para sa mga kahapotan, dumanan an blog ni Vic Nierva.

Kitakits.

Update

2006-07-27T17:57:00.000+08:00

Hindi pa ako nagpapatsek-ap pero ito ang mga suspetsa kong sakit na meron ako:

1. Pneumonia. Baka kasi bumalik. March ako tinamaan ng sakit na ito, although imperative lang yung diagnosis sa akin. Tinapos ko 'yung gamutan. Pero nung pakiramdam ko ay okay na ako, hindi ko itinuloy 'yung pag-inom ko ng gamot para maalis plema ko. Hanggang ngayon, paminsan-minsan, inuubo ako.

2. Inuubo ako paminsan-minsan dahil baka lumalala na hika ko. At oo, hindi pa rin ito confirmed. Lahi namin ang may hika. Matagal ko na ring nararamdaman ito, 2nd year college pa pero sobrang bihira kung maranasan ko. Mild lang siguro noon pero ngayon mukhang moderate na.

3. Lagi akong binabangungot. Lalo na kapag araw ako natutulog. Nananaginip ako madalas ng mga santo, ng mga lumilipad na aso, pusang tinubuan 'yung puwet ng tangkay ng rosas, ng mga buhok sa bituka, etc... Dahil nga sa walang tigil ang paglobo ng katawan ko, naririnig ko kung minsan ang paghilik ko. Magigising na lang ako bigla na parang naubusan na ng hangin ang baga ko. Suspetsa ko, may sleep apnea ako.Iyun 'yung minsang pagtigil ng paghinga habang natutulog.

Nakatanggap ako ng registry notice galing sa koreo. Kukunin ko bukas sa post office kung anuman 'yun.

Gusto mo? Tara!

2006-07-14T22:42:00.000+08:00

Heto.

Nakatanggap ako ng balitang ibibigay ang Writer's Prize ng NCCA ngayong taon para sa mga "regional" writers. Rawitdawit para sa Bikol, nobela para sa Cebuano, at maikling kuwento para sa mga nagsusulat sa English at Filipino.

Available na raw sa NCCA ang mga forms. Tara!

Deadline na ng ikatlong Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon sa July 31. Paspasan na adi! Hindi katulad ng mga nakaraang Premio Tomas, mas maraming kategorya ang binuksan ngayon. May rawitdawit, osipon (maikling kuwento), essay at nobela. Sa susunod, ipapaskil ko dito ang contest rules.

At isa pa, heto, galing sa Our Own Voice:

Meritage Press is pleased to announce

A Call For Manuscript Submissions by Filipino Poets

for

"The Filamore Tabios, Sr. Memorial Poetry Prize"

DEADLINE: November 30, 2006

POETRY MANUSCRIPTS: Poets may submit as many manuscripts as they wish. Each manuscript should be 75-150 pages long. Each manuscript should come with two cover pages: (i) a cover page with Title, Author's Name, E-mail Address, Snailmail Address and Phone; and (ii) a second cover page with just the Title. (Manuscripts will not be returned so don't send your only copy(ies).) Manuscripts should be sent to:

Eileen Tabios

Meritage Press

256 North Fork Crystal Springs Road

St. Helena, CA 94574

U.S.A.

PRIZE: The winning manuscript will garner U.S.$1,000.00 for its author and be published by Meritage Press (www.meritagepress.com).

SUBMISSION FEE: None because Meritage Press prizes all poets.

ELIGIBILITY: Poets of full or partial Filipino descent, living anywhere around the world. All such poets are encouraged to send your best work. Whether you're an "emerging" vs "established" poet is irrelevant as judging will be based only on the merits of the submitted manuscripts.

JUDGING PROCESS: From the submissions, a group of Finalist manuscripts will be chosen by Eileen Tabios. From the Finalists, the winning manuscript will be chosen by Beatriz Tabios. Judging for the winner will be done anonymously.ABOUT THE JUDGES: FOR FINALISTS: Eileen Tabios is a poet and the publisher of the multidisciplinary literary and arts press, Meritage Press (St. Helena and San Francisco, CA).

FOR FINAL WINNER: Beatriz Tabios received her B.A. with English as her major from the Silliman University in Dumaguete, Philippines. She developed her love for poetry as a sixth-grader reading Homer, William Shakespeare, John Keats, Alexander Pope, William Wordworth and Samuel Coleridge while trying to survive World War II. She would further develop her appreciation for poetry as a college student instructed by poet Edith Tiempo, the first woman to receive the title of National Artist for Literature in the Philippines. The late Dr. Edilberto Tiempo, then the head of the English Department, encouraged Mrs. Tabios to continue her study of English and American literature. With Edilberto Tiempo's encouragement, Mrs. Tabios wrote her Master of Arts thesis which was the first investigation of "(The Use of) Local Color in Short Stories in English." Later, she taught English literature at Dagupan College (now University of Pangasinan) and University of Baguio, before becoming a teacher at Brent School, a boarding school initially built for children from U.S.-American military, missionary and gold-mining families stationed in the Far East.

THE FILAMORE TABIOS, SR. MEMORIAL POETRY PRIZE:From Mrs. Beatriz Tabios: "My late husband, Filamore Tabios, Sr., and I were absolutely delighted when our daughter Eileen started to write short stories and poems. In memory of my dearly beloved husband and her dearly beloved father, we would like to encourage Filipino poets by sponsoring this Memorial Poetry Prize."

BOOK PRIZES:

Finalists also will receive a set of books including these selected Meritage Press titles:

The First Hay(na)ku Anthology, coedited by Jean Vengua and Mark Young;

Not Even Dogs, the first single-author hay(na)ku poem collection, by Ernesto Priego;

PINOY POETICS: A COLLECTION OF AUTOBIOGRAPHICAL & CRITICAL ESSAYS ON FILIPINO AND FILIPINO-AMERICAN POETICS, edited by Nick Carbo

ADDITIONAL QUERIES may be directed by email to Meritagepress@aol.com

Dakitaramon, pauno man raw adi?

2006-07-13T10:59:00.000+08:00

Pinoporbaran ko nguwan na mag-translate alagad diri ko isi kung pauno talaga. Sabi ngani ni Helen Rapp, "When you translate from one language into another, you are translating in however subtle a way the historical, geographic, climatic, religious, emotional experience of one group of people for the benefit of another group." Makatakot man kayang mag-translate ika na diri mo man sana makakaptan kung pauno naisurat su orihinal na pagkakasurat, lalo na kung marhay su orihinal alagad makanos su dakitaramon.

Narumruman ko su istorya kanako ku usad na fellow sa UP workshop. Pag-abot kuno sa Bikol, sinabihan sira ni Rio Alma na basahon adtong tula buko su dakitaramon kundi su Bikol mismo. Naungot kuno su ibang mga fellows ta pauno sira makakakomento kung diri man nira nasasabutan. A naisip ko man sadi, buko man na literal, gayud, su gustong sabihon ni Rio Alma. Amo gayud an na itinak ta a sadiri ta sa kung uno a pinanggagalingan kan ang tula. Ta uno pa a masasabutan ta? Baka isipon na makanos su tula ta makanos man su translation.

Amo adi a mga duru-darwa: agko magayon na tula pero makanos su translation; agko man makanos su tula alagad magayon su translation.

Bukong yaga-yaga ta dapat makaptan mo pa nanggad su tunog sa paggamit sa tamang mga sarita; kung uno so tono ku tula sa orihinal, dapat amo man an, sa silong ko. Dapat tama man su pagkakaintindi sa tula. Dapat tama man su pag-translate ku idyoma.

Silngan na sana ading pinorbaran ko:

Forgetfulness
Yannis Ritsos

.
The house with the wooden staircase and the orange trees,

facing the azure, big mountain. The countryside gently

walks around inside the rooms. The two mirrors

reflect the singing of the birds. Only

that in the middle of the bedroom lie abandoned

two fabric slippers for the old. So,

when the night falls, the dead visit the house again

in order to collect something of theirs left behind,

a scarf, a vest, a shirt, two socks

and then, possibly due to short memory or carelessness,

they take along something of ours. Next day,

the postman passes our door without stopping.

Salin ko:

Pagkalilingawun
.
Su baloy na agko agranan na kawoy saka su tanom na kahel,
nakaatubang sa bughaw ag dakulong bukid. Su kapalibotan
nagliliagi sa mga kuwarto, luway-luway. Su darwang salming,
inaaninag su kanta ku mga bayung. Sa bitnga

ku usad na kuwarto, darwang alpombrang tsinelas

na para sa gurang a binayaan. Kaya,

Pag mig'gagab'i na, nagbabalik su nagraan-na
para kuunon su mga nalipatan nirang balabal,

pang-irarum, bado, darwang medyas saka,

sa pagkakalingawun nira o kabaglaan, baka kuunon nira

pati su bukong kanda. Kinaudmaan, lum’labos su kartero

sa pirtanan ta na diri man basang nagpupundo.

Amo adi su mga problema ko:

1. Nakuko ko man su tono ku tula? Naging epektibo man raw su ginibo ko? Su tenses?

2. Su paggamit ko kahel, tama raw sana?

3. An ang "two fabric slippers" tama sana raw na giboon kong "alpombra"? A "scarf," "balabal" an kanato?

Tabang!

Rebyu: Santigwar

2006-07-10T23:46:00.000+08:00

PAGLOOG SA PORTAL: MGA RONA KA BANWAAN, PUSO AG KALAG

Pagloog sa portal an ang eksperhensya kan ang pagbasa ka ikarwang libro ni Kristian Cordero na Santigwar: Mga Rawitdawit sa Bikol asin Filipino (Goldprint Publishing, 2006). Pagloog sa portal, ta arog kan ang mga parasantigwar, nagloloog si Cordero sa mga temang bunga kan ang mas ararom niyang meditasyon sa mga bagay-bagay ag mga pangyayari sa sadiri sagkod sa kapalibotan niya. Meditasyon na arog kan ang parasantigwar, namomotan niya (alagad mabusising proseso) an ang pagluwas-loog sa dimensyon kan ang realistiko sa mga nanunudan sanang bagana mala-pangitorogan na rawitdawit, amo adtong nag-aabot sa metapisikal na mga pangyayari sa kaniyang mga rawitdawit.

Usad na uru-arayong paglukso kan ang panulaan ni Cordero an ang ikarwang libro niya na kababaydan sa dakulong deferencia sa nauna niyang koleksyon na Mga Tulang Tulala (Golprint Publishing, 2004) na nagpapabayad sa temang nagpapalibot sa kamulatan ni Cordero sa mga nangyayari sa banwaan, mga manlaen-laen na isyu arog kan ang familia, sekswalidad, pagtubod ag politika. Sa ikarwang libro niya, mababayadan sa bagong liwanag na nagpapamutang na sa pagtinak/kiling/tendensya niya sa usad na nangungurog na tono sa pagtula na angay man sa perspektibo ag pilosopiyang nakapalaman sa mga rawitdawit niya. Diri pa man nanggad niya biniliwan su pag-anap sa ugat sa kultura kan ang Bikol sagkod pagtubod bilang material kan ang mga sinusurat niya bilang metapora. Alagad, dawa pa dakulo na a nilaktaw ni Cordero sa panulaan niya, mababayadan pa nanggad iya sa kiling sadto nauna niyang namungnan na pagsurat. Bagana pagduduru-darwa adi arog kadtong upos sagkod awto sadto rawitdawit na Banggi na puwedeng arin man sadto darwa si Cordero:

.......................................Nagkilyab an mata
.......................................kan nagbabatluy na ikos
.......................................tuminama an saiyang hiling
.......................................sa sulo kan awto:
.......................................daing preno.

Bagana nakakaingmati iya sa kaipuhan na rumayu-rayo sa nakagawian nang tema sagkod tonong naratibo sa mga tula niya. Alagad nababaydan pa niya sa kusog su nangungurog na dati niyang istilo na bagana luway-luway na niyang nabibiliwan—na gusto niyang porbaran na magtubo su iba pang namungnan niyang tono sa pagtula arog kadtong mga doot na nagpa-urog na “Pabayae sanang magtalubong sabay kan paroy/ asin doot sagkod tig-anihan.” Mababayad pa an ang diri pa niya pagbiliw sadto usad na tula sa una niyang libro, Kapag tahimik ang dagat, na tungkol man sa babaying nag-uulat sa pantalan sagkod sa bago man niyang tulang Pantalan na puwedeng diri ipagsalang katugbong, kung buko, usad pang gibong kaparyas ku una alagad mas matarom na su mga ipinabayad na pilosopiya.

Sa mga tulang adi an ang kusog ni Cordero alagad, mas makusog bigla an ang pagtula niya sa pagbago kan ang tono niya sa pagtula. Ading tonong adi, amo su perspektibo kung pauno nabayad ku manrarawitdawit sa utok su sitwasyon, kung pauno niya namatian su emosyon na arog baga kan ang visual art, nagbago iyang kiling kung pauno sisilngan a usad na bagay/pangyayari. Sa pagbago niya sa pagsilong, mas nagrarum su silong niya kompara sa dating inoorogan na pagtula. Sadi nagloloog an ang rona kan ang mas ararum niyang meditasyon sa pagsantigwar kan ang personal na puso ag kalag. Mababayadan ading tono adi na, siguro, epekto man ka pagbabasa niya sa mga surat ni Allan Popa, alagad, mamamangnu a gusto niyang pagdistansiya kaya napagsasalak niya su dating pagrawitdawit sa bago. Amo gayud adi su nabayad kong pagdudurudarwa. Nagluluwas-loog iya sa darwang portal ka pagrawitdawit niya. Kaya uman nagbabago-bago an ang pagdistansya niya sa sadiri niyang karanasan sagkod sa pilosopiya sa mga sinurat niya; na kaya uman nag-iiba an ang tono kan ang rawitdawit pag nasa unang panauhan o nasa ikatlong panauhan.

Ta orog na marahay man su mga sosyo-reyalistikong pagkakasurat niya sadto naunang libro, ginibo niya ulit adto na mas mababanaagan sa orag sa pagtaklob vs. deretsahang porma na nagtataong argumento/tensyon. Mababayad adi sa mga tula niya arog ka ang Pagdurog kan Aswang, Pulang Signos, Pagkamundag ni Bakunawa, Kansiyon nin Bulan sa Pangonoron, Pagkatapos Halunon ni Bakunawa an Bulan, Pagsantigwar kan Banwaan, HALI(Y)A sagkod Boses sa Kadlagan na amo an su koleksiyon niya na nanggana sa nakaaging unang Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon. Mababaydan ading mga tulang adi sa naratibo kan ang pagkamang kan ang mga Yawa sa banwaan, pagsulnop ka mga aswang na nagpapanggap na parapolod sa kahoy alagad pinapaanod su mga troso “kasabay an mga gadan na hawak nin tawo,” sagkod sa mga deboto na naglulubto sa tubig na sagrado kaibahan su mga aswang na nauna pang nagdurog; orog pa kan, si Bakunawa nagkatawang-tawo man sa katauhan ka usad na politiko na “hahalunon, isusuka, hahalunon, isusuka” an ang liwanag kan ang banwaan. Kaya uman sadi a pangapodan ka parasurat na alinon an ang mga Yawa:

.......................................Santigwaron niyato an banwaan.
.......................................Kumu’a nin dakulong daso
.......................................na dai napapara an liwanag.
.......................................gamiton an kalayo kan bulkan
.......................................na minapaisog kan satuyang mga kalag.

Ading kalayong adi, amo adi an ang “mga rawit-dawit, osipon asin mga letra” na “padagos na minatanos/ sa satuyang dalan.” Mababayad pa adi sa Signos kan Dignos na nangarap na magkapakpak man su mga dahon tanganing makalikay sa paabot na makusog na bagyo; bagana adi pangangaligkig na mamamatean sa mga tula ni Yannis Ritsos.

Alagad, gauno pa man a pangapodan kan ang parasurat, diri maikakaila na buko ngamin migtubod kaniya arog ku manrarawitdawit sadto Exsultet na nagrokyaw matapos na maisihan na buhay su Musa pero pinag-isipan ku mga kaibanan niya na nakakapay na, o arug man ku agom na lalaki na diri naiintindihan su mga sinusurat niya ku agom (Sarong Aga), o kaya su kapay na nagsabing nabubuhay adtong agila sa monumento ka Quince Martires dangan iniipotan su payo ku mga bayani (Quince Martires).

Sa pagsantigwar, nagtutukod an ang parabulong kung sari kita nag-iyan, kung uno a ginibo ta kung ngata kita nagkakailang. Mababayad man sa pinggan—na nilaydan sa tulong krus, pinangadyian, tinutuob sa ibabow ku kandila dangan binasa—kung uno a nakaiba; kung unglo, duwende, apo/tawong lipod, o kung uno pa. An ang pagsirang kan ang parasantigwar sa portal kan ang diri ta na pinagtitiurungan a pagsantigwar man ni Cordero sa puso ag kalag na ipinapabayad kanato, a sarita bilang pinggan, kung uno a namamatean ka tawo, kung uno a mga kolog sa boot, kung uno a mga makangirhat na mga bagay na nalilipatan ta na. Sa bisa ka mga ginagamit niyang imahen, na kadaklan agko elemento na metapisikal, nao-authenticate a usad na emosyon na ipinababayad niya. Mababayad halimbawa an sa tulang Lugad, Tubig, Signos kan Dignos, sagkod Exodus. Pareho pa man nanggad na tema mababayadan arog kan ang pagkamoot, ungot, guilt sagkod uda-katiyakan. Arog ku tulang Henesis na namangnu ku agom na lalaki su pagbukol ku ruruggan niya ku nagraan su agom niya. Kung sisilngan, nakompleto ulit su gusok niya alagad:

............................................…luhay –luhay niya naman
............................................nalingawan an pangaran
............................................kan gabos na bagay, hayop,
............................................lugar asin iba pang tawo
............................................sa saiyang palibot.

na ipinabayad kung pauno kinukumpleto ka babayi an ang lalaki. Marurumruman sadi su tula man ni Merlinda Bobis na Usapang Ina at Anak na nagtao sa linyang “hindi tadyang ang hinugot/ kay adan-/ puso.” Arog kan ang iba pang mga imahe na nagluwas sa koleksyon ni Cordero, nag-raan su lalaki na uda bulan, uda liwanag.
.
Alagad ading pag-apuhap buko kan ang liwanag, kundi kan ang kadikloman na kinababaydan sa implikasyon kan ang makata ka pagraan o kaya pati a pagturog—na sinasabi man na temporaryong “pagraan”—bilang rason na mas marhay pa o kaya dapat gibohon. Arog ku persona sa tulang Sa Pantalan na nagsabing “Minsan mas pasil an akoon an kagadanan kisa binayaan.” Alagad inunga man ku igin sa tulang Kuwentong Bayan kung “bakit, at bakit, at bakit, at bakit,/ dinadala lang natin ang lahat sa pagtulog.” Mababayad pa adi sa mga tulang Sa Sakuyang Imbalsamador, Tubig sagkod Bala’igang.

Nakakamungnan man adtung tulang Alkansiya na pagkatapos na pusaun ku kag-igin na lalaki su alkansiya ku igin niya, sa perspektibo ku igin na kababaydan na uda pa bahid sa kamulatan ka mundo, ararum alagad bagana bukong conscious ku naisip niya, kung pauno niya nabayad su nagriligid na putol na payo (sensilyo). Sadi nagluloog a mga parabasa na kita a nakamati ku pagkamungnan ku igin, na bagana nagkaagko kita koneksiyon, uruaraning distansya sa teksto. Amo adi su portal na niloloog ka mga parabasa, su distansiyang pinagsasalikop an ang utok, teksto, kalag ag puso. Mangnuwon man su tulang Mula sa aking Kuwaderno:

.......................................sa unang pagkakakataon

....................................nakadama ako ng duda at pangamba

....................................nang tagilid ako nahiga

....................................at lapat na lapat ang kanang tenga

....................................sa unan na may bulaklaking punda

....................................narinig kong hawig ang pintig ng puso ko

....................................sa di-bateryang relo.

Risahon man an ang langsa saka alup na namatian ku igin na bagana, sa pagkakabasa, namatian ko man:

....................................Nakita rin ng bata

....................................kung paano pinakain ng buhay na manok

....................................ang nakakulong na sawa

....................................[...]

....................................Lumansa ang hangin.

....................................Inilabas-masok ng bata ang kanyang dila

....................................at binasa-basa ng kanyang laway

....................................ang bitak-bitak na labi.

O kaya an ang guilt na mamamatian sa Bala'igang:

....................................Istorya kan sakuyang

....................................ama asin mga tugang

....................................ako an dahilan

....................................kun ta'no ta si Nay nagadan

....................................kinagat ko daa

....................................si saiyang utong

....................................[...]

....................................Tresi anyos na ako ngonyan

....................................nagpupuon naman

....................................akong pamayasungan

....................................alagad hasta sa mga oras na ini

....................................kagat-kagat ko pa ining sakuyang

...................................................................................................dila

Pagloog a paglakbay sa mga rona ka libro ni Cordero. A nangyayari, buko sanang a parasurat a nagpapagalin kan ang yawa ka tawo, ka banwa. Ta usad sa mga elemento ka usad na surat an ang parabasa, an ang mambabasang nagkokompleto kan ang teksto nakatatabang man para alinon a Yawa ka kalag/puso/utok. Arog ka rason kung tangata nakakamati sa ginhawa an ang binubulong ka mga parasantigwar o faith healers man, na dawa tinututulan ka mga mediko, mababayadan sa ngalas kung pauno kayang bulungon ka sadiring pagtubod a uno man na helang. Sa pagkakabasa kading Santigwar, sa boses niya, napapalaya an ang kanatong mga kalag, nababayad ta an ang Yawa sa kanatong sadiri. Uban nang pangapodan adi pero mas nagkukusog an ang tingog hanggang sa makusog pa man an ang mga parasurat, hanggang agko pa nagbabasa na boot masantigwar, kung agko pa boot magluwas-loog sa portal na migpagpag sa mga Yawang nagkakublit sa pagkatawo.

Atay, aylabshyu!

2006-07-10T12:54:00.000+08:00

Sa anatomy, ang atay ay nakaposisyon sa ilalim ng diaphagm sa upper left quarter ng abdomen. Maraming function ang liver mula pag-detoxify ng katawan, imbakan ng mga anik-anik at parang factory din na gumagawa ng mga essential na proteins sa katawan. At nga pala, noong fetus pa tayo, kasama ang liver sa gumagawa ng dugo, tawag dun ay extramedullary blood formation.
.
Lahat na lang sinasala ng organ na 'to, mapagamot man, alkohol atbp. Basta, hardworking na organ ang liver. Kaya nga nitong magregenerate kapag nabawasan eh. At kaya nga nabubuhay pa rin ang mga nagdodonate ng liver dahil puwede pa itong tumubo ulit. Astig.
.
Kapag naabuso ang atay, maraming maaaring mangyari sa tao. Pinakawasak siyempre ang kanser.

Ganito ang hitsura ng isang section ng normal na atay:

At ganito naman ang hitsura ng hindi:

Ito naman ang hitsura ng atay ni Red Dimzon:

Astig.

Gawaing b(u/a)hay

2006-07-09T22:33:00.000+08:00

...Na wari'y iyon at iyon lamang
Ang kaniyang nauunawaan.

Isa ito sa mga linyang pinag-iisipan kong bilugin sa utak ko simula kaninang alas kuwatro ng umaga--galing inuman sa launching ng album ng Cog sa Purple Haze--na hindi ko magawang bitiwan hanggang sa ngayon. Marahil epekto na din ng serbesa na unti-unti na yatang pinapatay ang aking atay at hindi na magawa pang solusyunan ng mga Endoplasmic Reticulum ng hepatic cells ko na alisin ang alkohol sa sistema ko; na kung matagalan ay masisiraan na rin ako ng bait. Pero kung ganito ba naman eh pipiliin kong huwag munang tumigil sa pag-inom. Ibubuno ko ang buong gabing ito para makapagsulat ng kahit isa lang, kahit isa lang.

May kinakaasaran akong tao ngayon. Naaasar ako sa kaniya dahil nakikita ko ang sarili ko sa kaniya. Nakakaasar ako.

Tambak na ang labahin sa apartment. Nakakatamad maglaba at magpalaba. Sana maimbento na ang RTW na disposable. Magtatapon na naman ako ng mga damit.

Masayang maghugas ng mga pinagkainan. Ito ang gustung-gusto kong seremonya. Pero kanina, parang gusto kong basagin ang mga ito, hindi sa sahig kundi sa mukha ng isa ko pang kinaiinisang tao.

Hindi ako marunong magalit. Minsan, nakangiti pa nga ako pag nagagalit ako. Minsan, parang labas sa ilong lang ang mga sinasabi ko. Hindi rin ako marunong magtanim ng galit. Sino ba 'yung nagsabi sa 'kin na masama ang nag-iipon ng negative energy? Kahit poot man ito o pag-ibig, masama pa rin.

May bagong tula si Yayan. Para sa akin. Naiyak ako.

Nagwalis ako kanina at nakapulot ako ng limang piso (limang mga piso). Ginanahan tuloy akong magwalis kahit na mukhang payatas ang apartment na tinutuluyan ko. Nagwalis ako sa ilalim ng kama at nakapulot ako ng bente. Sa ilalim ng mesa, dalawang piso. Sa ilalim ng shoe rack, apat na piso. Sa mga hinubad ng shorts, trenta lahat-lahat. Sa kusina, sa ilalim ng mesa, tatlong piso. May pera nga sa basurahan.

Mahal ko ang atay ko. Beer-free day ngayon.

Ganito ko naisip kung kakausapin ko ang sarili ko sa salamin. (Ako = A; Salamin = S)

A: Minsan, tigil naman tayo sa pag-inom. Kahit isang linggo lang.

S: (Medyo gulat. Tapos tumawa.) Seryoso ka ba?

A: Oo naman!

S: Uh, sige na nga, tatlong araw na lang.

A: Hindi, dalawa.

S: Ok. Deal! Nga pala, bakit?

A: Secret.

S: Labo.

A: Labo.

Kapag uminom ka matapos na magpakuha ng dugo

2006-07-04T11:31:00.000+08:00

1. Hindi nagigising nang maaga.

2. Nagkakasakit pa lalo. Lumalala ang ubo, sipon, atbp.

3. Madalas manghina.

4. Madaling mabangag.

5. Hindi ka puwedeng mag-Red Horse.

6. Hindi ka makakapag-erbi nang ilang araw dahil sa panghihina.

Para hindi ko makalimutan at hindi niyo rin dapat kaligtaan:

Book Launching ng pula ang kulay ng text message: Mga Tula sa Kiniray-a at Filipino ni Genevieve Asenjo. July 22, 11.00 n.u. sa Ariston Estrada Seminar Room, De La Salle University, Manila. Kitakits.

At ito rin:

CALL FOR SUBMISSIONS: Tropics of Love
.

Quatre Gats is a newly launched independent press based in the Philippines which aims to specialize in publishing innovative thematic anthologies, both fiction and non-fiction.
.

Quatre Gats will release a new title every four months. For the moment, they are publishing thematic anthologies. The first title is in production, they are now accepting submissions for the second title, an anthology of fiction based on/derived from Jose Rizal's "Noli Me Tangere" and "El Filibusterismo." The anthology title is "Tropics of Love."
.

Deadline for submission of stories is on November 1, 2006. Listed below are the submission guidelines.
.

1. Stories must range between 2,000 to 10,000 words.

2. They may be written either in English or in Filipino.

3. Stories must contain or reference characters, scenarios, storylines and themes from either the Noli or the Fili or both.

4. Only writers based in the Philippines are allowed to submit.

5. A writer may submit only up to two stories for consideration.

6. All submissions must be sent as attachments (in Word or Rich Text File format) to submissions@quatre-gats.com.

At ito pa:

New and published authors are welcome to contribute their stories, poems, essays and other forms of creative expression to this section (The Literary Life). Manuscripts in Word format disk, together with a hard copy, may be sent to the editor (Elmer Ordoñez), Sunday Times Magazine, 371 A. Bonifacio Drive, Port Area, Manila 1018.

(Lifted from The Wordsmith Window)

Ayun. Post ko dito para hindi ko makalimutan. Ayuz!

Tomorrow would yet be another wazzak day.

2006-06-22T22:33:00.000+08:00

I hope three days of rest would be enough so I can go out and drink with my friends. Yes. Again.
.
--
Magpasa tayo:
.
Ateneo National Writers Workshop now accepting submissions
.
The Ateneo Institute for Literary Arts and Practices (AILAP) is now accepting applications to the sixth Ateneo National Writer's Workshop to be held on October 23-28.
.
Applicants must submit a portfolio of any one of the following in Filipino or in English: five poems, three short stories, or two one-act plays, together with a title page indicating the author's pseudonym and a table of contents. The portfolio must be accompanied by a file of the document(s) saved in a diskette in rich text format (.rtf).
.
All submissions must also include a sealed envelope containing the author's name, address, contact numbers, and a one-page biodata with a 1x1 ID picture. Address all entries to:
.
Dr. Benilda Santos
Director
Ateneo National Writer's Workshop
c/o Filipino Department
Horacio de la Costa Hall
Ateneo de Manila University
Loyola Heights, Quezon City.
.
Deadline for submissions is on August 4.
.
For inquiries, please call workshop coordinators Mr. Jelson Capilos and Mr. Yol Jamendang at 426-6001 local 5320-5322.
.

Kung na-publish ka at hindi sa 'yo nakapangalan

2006-06-20T09:55:00.000+08:00

Hehe. Sa June 19 ish po ng Philippine Graphic, lumabas ang tula kong "Pangalan" pero kay Glenn Atanacio nakapangalan.

Yehey.

Elemento

2006-06-04T23:46:00.000+08:00

ELEMENTO [SOLO]
[found sound + computer music - computer =
A SOUND ART EXHIBITION BY LIRIO SALVADOR]
.

Oriental industrial noise and experimental music tomorrow night at FAB, Adriatico St., Malate, Manila. Free admission kaya go na! Hehe

Genevieve Asenjo's "pula ang kulay ng text message" Now of the Press

2006-05-28T19:59:00.000+08:00

Genevieve Asenjo’s book “pula ang kulay ng text message” is now off the press. Her collection of poems in Kiniray-a with Filipino translation is one of the recipient of Fray Luis de Leon Creative Writing Grants given by the Fray Luis de Leon Creative Writing Institute (FLDCWI), Coordinating Center for Research and Publications of the University of San Agustin.

A two time Palanca awardee for short story (Hiligaynon Division) and winner of Homelife’s poetry contest for several times, Asenjo teaches at the De LaSalle University and serves as the Assistant Director for Bienvenido Santos Creative Writing Center. She finished her MFA in Creative Writing and pursuing a Doctor's degree on the same school.

ISANG MISIS SA PANAHONG DE-GLORYA

Pinakamaiksi

Ang ating yakapan at halikan

Sa madaling-araw.

Tilaok ng manok

Ang harurot ng mga sasakyan

At kailangan mo muling mag-baka-sakali

Sa mga ahensya at kompanya.

Kaagad mong binuksan ang tv,

Hindi na ang bintana.

Sa pagbasa ng panahon sa nagmamadaling

Balita: isang binata ang kumitil ng buhay

Nang matuklasang di-sapat ang diploma

Sa pagsilo ng maipang-gasolina

Sa katawa’t kaluluwa.

Umusal ako ng panalangin—
May ingat ng pagpatungpatong ko ng mga unan;

Gusto kong sigla at ningning sa aking mga mata

Ang iyong baunin at hindi, hindi

Ang pira-pirasong sugat sa isip at dibdib

Sa pagkapaslang ng sistemang kontraktwal

Sa pangarap nating lampas sa pagkain

Tatlong beses isang araw.

Itong pananalig, palangga,

Ang una nating ipapakibaka

Upang manatili tayong buo

Pinakamaiksi man ang ating

Yakapan at halikan

Sa mga madaling-araw.
.

Meanwhile, Kristian Cordero’s book “Santigwar” is now available at Datelines Bookshop, Araneta Center, Cubao, QC.

Bili na.

*

Speaking of Kristian, his poem is published today on SIM.

SALITA

Sa simula kasama ng Diyos ang Salita

at ang Salita ay Diyos.

Nang magkatawang tao ang Salita,

naisulat ang maraming talata

tungkol sa kanyang buhay at gawa.

Nagkuwento ng mga tala si Mateo

May diskurso sa pag-ibig si Pablo

At di naman nagpahuli si Pedro.

Sa kalauna’y hinahati-hati ito

sa kapitulo at bersikulo

inilimbag, isinalin, at isinaulo.

Hanggang ngayon

pinag-uusapan pa rin ang Salita

sa radyo, telebisyon o sa pulpito

sumusugat pa rin ito tulad ng punglo

tumatama na parang mga ligaw na palaso

at ipinupukol ng bawat kampo

na parang mga bato

sa ngalan ng pagpapatotoo.

GUNI-GUNI FOILIO: BLANK PAPER WILL ALWAYS BE AT THE READY

2006-05-19T12:11:00.000+08:00

Writer's group Guniguni: The Absent Muse has come up with its first literary anthology entitled Blank Paper Will Always Be At The Ready. Edited by Marie Bismonte, Alexander Agena, Allan Lopez and Jose Jason L. Chancoco, it features works in English and Tagalog/Filipino by fresh voices inPhilippine literature.

Contributors are Ada Victoria Angeles, Alexander Barrios Agena, Jr., Allan Lopez, Angelica Heruela, Arving Hawang, Bendix Fernandez, Brian Ong, Charmaine Bondoc, Damon Steine, Duxe Xander, Dwane Arboleda, Edwin Padillo, Enrique Villasis, Gerry Rubio, Gretchen Singson-Que, Iona Jalijali,Jeffrey Copiaco, Jennifer Macapagal, Jojo Ballo, Jomar Cuartero, Jonar Sabilano, Jose Jason Chancoco, Jovienne Dove, Kathrine Cabigao, Kristina Aquino, Lhot Jiz de Ortega, Mark Angeles, Marie Bismonte, Marz Pempena, May Tobias-Papa, Medel Mercado, Raymond John de Borja, Romain Stephen Nacion, Ronald Escanlar and Sarah Crespo.

Guniguni: The Absent Muse is an on-line community of literary artists led by Marie Bismonte with local and international membership. Interaction is mainly via the e-group guniguni@yahoogroups.com where members post their works for critiquing. It is also where they share poems by favorite poets and exchange insights with regard to the ends and means of literary practice. They also meet regularly in various places in Metro Manila.

The launch is set for May 20, Saturday, 7PM at Likha Diwa in Krus na Ligas, UP-Diliman. Copies wil be available at PhP100.

For more information e-mail tristanskye@yahoo.com.

ANINO SA APUHAP

2006-05-19T12:07:00.000+08:00

Robbie Tan bars finalist to Cinemalaya festival

By Ricky L. Calderon

THE MANILA STANDARD TODAY

We received a call from Jon Lazam, the writer and codirector of the Cinemalaya entry Mga Anino sa Apuhap, seeking support for the video after it was disapproved by producer Robbie Tan. On April 28, Tan verbally declared the disqualification of the Cinemalaya full-length finalist Mga Anino sa Apuhap in the presence of the video project's production team headed by Lazam, writer and codirector. It came to them as a surprise since the group had been assured by Tan on several occasions that they can proceed with the production even when he has not approved yet the release of the first tranche of the seed grant (P200,000) from the Cinemalaya Foundation. As a result, by the time they were disqualified, the group had already spent more than P50,000 on costumes, props, set furnishings, post-production equipment, and other expenses. Furthermore, they had already made arrangements with actors Victor Neri, Assunta de Rossi and Lauren Novero, among others, regarding the production's shooting schedule and had been meeting with them to discuss the script and the planned treatment for the video.

According to Jon, the grounds why such a decision had been made were not clear although one of the possible reasons the project was disqualified might have been the production's failure to convince the Cinemalaya Monitoring Committee on a "realistic" counterfinancing plan.

The production team of Mga Anino sa Apuhap is waiting for a formal disqualification letter from the Cinemalaya Organizing Committee. However, it has been more than a week since Tan's announcement and they have not received an official word from the organizers of the festival of feature-length videos. Meanwhile, the team has sent a written letter of appeal for reconsideration to Nestor Jardin, president of the Cultural Center of the Philippines. The center is one of the organizers of Cinemalaya. However, since the deadline for the submission of the rough cut of the video is less than two weeks from now, the group feels that the only recourse is to ask for an audience with the members of the committee and be granted the proper venue to appeal their case.

A number of Cinemalaya finalists from last year and this year, as well as concerned video directors and artists have pledged their support for the group's appeal through a signature campaign that was launched during an informal meeting last Friday at Round EyeGlass on Adriatico Street in Malate. This encouragement, as well as the untiring commitment of the artists involved in the project, is the main reason the group behind Mga Anino sa Apuhap vowed to go on whatever the outcome of their appeal.

Mga Anino sa Apuhap is an attempt to look into the woeful plight of blind musicians from the perspective of a band leader who had in the past his fair share of fame and glory, but who now has to deal with the fear of facing an inauspicious future.

For those who want to show their support for this project, or have any questions or comments, you can contact the people involved in the project at 0917-463-4086 or send an e-mail to: forkupine@yahoo.com.

AUTOMATIC TUBIG MACHINE (ATM)

2006-05-14T21:16:00.000+08:00

Hot, cold and... huh?

TRIP

2006-05-14T21:02:00.000+08:00

Matapos na mapuntahan ang Sarikaw, dumiretso ako sa Bayan ng Buhi para kunan ng litrato ang Buhi Lake. Sabi ng kapatid ko, mas maganda raw tingnan ang bundok ng Sumagang sa harap ng poblasyon ng Iriga. Hindi ako sumang-ayon sa kaniya. Mas maganda para sa 'kin ang likod nito kung saan makikita ang naukang bibig ng dating aktibong bundok/bulkan ng Sumagang.

Pagkatapos naman ay umakyat ako sa Ilian Hill.

SARIKAW

2006-05-14T20:52:00.000+08:00

Hindi ito 'yung orihinal na monolith ng Sarikaw. Ito ang Sarikaw monument na makikita sa boundary ng Buhi at Iriga City.

DEADLINE EXTENDED

2006-05-02T17:43:00.000+08:00

Sa ika-5 ng Mayo na ang deadline ng 3rd Juliana Arejola-Fajardo Workshop for Bikol Writing. Para sa detalye, dito.

Nga pala, ito din. Wala pang deadline pero nang-iimbita na ang mga taga-Aquinas University of Legazpi para sa folio nilang Latian. Ipadala lamang ang 'yong tula, kuwento, sanaysay sa b3llerophon@hotmail.com.

(via Jason's blog)

WHY THE SEA IS SALTY...

2006-04-26T00:18:00.000+08:00

A whale releases 400 gallons of sperms (semen) in which only 9% goes into the mate's bodyand 91% is spilled into the sea.
.
Oo, ganun karami ang sinasayang ng mga lalaking balyena kapag mating season. Heto pa 'yung ibang mga (useless) trivia patungkol sa mga hayop:
.
1. Animals also are either right-handed or left-handed. Polar bears are left-handed - and so is Kermit the Frog.

2. When hippos are upset, their sweat turns red. (Astig.)

3. Sometimes a moose will approach a car, thinking it is another moose. They are very nearsighted animals. (Haha.)

4. A man named Marinus was so mad when a bear killed his mule that he captured the bear and taught him how to plow his fields.

5. Squirrels forget where they hid about half of their nuts. This is a major force in reforestation.

6. Sharks will eat anything. The only exception, is that they will not eat anything in the vicinity of where they give birth. This is because they are so stupid, this is the only way nature protects them from accidentally eating their own babies.

7. You can convince a cow to go up stairs, but it is nearly impossible to get one to come down. (Stupid Cow.)

(Gusto mo pa ng mas maraming ganiyan? Dito ko 'yan nadekwat.)

---

May namatay nga palang nangungulangot lang. Gusto mong malaman kung papaano? Heto.
.
The Nose-Picking Glossary
.
The Kiddie Pick: When you're by yourself and you uninhibitedly twist your forefinger into your nostril with childlike joy and freedom. And the best part is, there's no time limit!
.
Camouflaged Kiddie Pick: When, in the presence of other people, you wrap your forefinger in a tissue, then thrust it in deep and hold back the smile.
.
Fake Nose Scratch: When you make believe you've got an itch but you're really trolling the nostril edge for stray boogers.
.
Making A Meal Out Of It: You do it so furiously, and for so long, you're probably entitled to dessert. Surprise Pickings: When a sneeze or laugh causes snot to come hurtling out of your nose, and you have to gracefully clean it off your shirt.
.
Autopick: The kind you do in a car, when no one's looking. NOTE: Someone is always looking.
.
Pick Your Brains: Done in private, this is the one where your finger goes in so far, it passes the septum.
.
Pick And Save: When you have to pick it quickly, just when someone looks away, and then you pocket the snot so they don't catch on to what you did.
.
Pick And Roll: No explanation needed.
.
Pick And Flick: Ditto.
.
Pick And Stick: You wanted it to be a "Pick and Flick," but it stubbornly clings to your fingertip. (At idinidikit mo kung saan-saan. Yung mamang sinasabi ko, sa livewire nadikit. Malas lang niya. Kulangot.)
.
Paydirt: The kind where you remove a piece of snot so big, it improves your breathing by 90%.

(Mga iba pang kakuwelahan.)

NAGGUGURANG NA SI MANOY...

2006-04-25T23:42:00.000+08:00

...alagad lalong nagbabagsik an ang kaniyang mga sinusurat. Tagay para sa mas dakol pang surat!

(Beinte-tres na si Kristian, nagselebrar ku ika-24 sa Abril. Kadtung alduw na adto, iminundag man su bago kong pamangkin, si Yuan Andrei, igin ni Loth, unica ija sa kanamong magrungod.)

ANO DAW? LABO.

2006-04-25T16:38:00.000+08:00

Sa SAKSI, breaking news/flash report.

Arnold Clavio: ...nagtapos ang prayer march sa Maynila na 'yan. Pero bago nagwakas, sari-sari munang eksenang nasaksihan sa pagitan ng pulis at mga raliysta. At live mula sa Mendiola, Maynila, saksi si Michael Fajatin.

Fajatin: Igan, pasado alas-otso nang tahimik na mag-disperse ang mga raliyista sa (nabulul) San Sebastian. Ngunit matapos ang ilang rerehesasyon (hindi ko maintindihan pero tunog negosasyon), ito'y matapos na mag-disperse sila, pagkatapos nito, ah, hindi na sila nag-away, nag-away sila sa simula, pagkatapos nito'y nagkaroon na sila ng, ah, pag-aaway na sa simula.

.
Huh?

Ayun. Tapos meron pang isa, mas nakakatuwa.
...
Panoorin niyo na lang yung mga video dito at dito (dahil nakakabanas mag-embed ng video galing sa YOUtube.com).

BIKOL ANTHOLOGY, WORKSHOP, ART EXHIBIT, ATBP.

2006-04-25T16:01:00.000+08:00

1. Malapit na ang deadline ng 3rd Juliana Arejola-Fajardo Workshop for Bikol Writing, sa ika-30 na ng Abril. Heto ang PR:

Manuscripts are now welcome for the only regional creative writing workshop in the Bicol region. To be held in St. Louis de Marillac School of Pili on May 18-20, 2006, the workshop has the theme: "An Parasurat sa Nagbabagong Panahon: Nagpupublikar, Nadadalan, Nadadangog, Yaon sa Tahaw kan Kasiributan (The writer in the changing times: Published, Seen, Heard and in the Middle of Various Preoccupations)."
.

Bicolano writers, at least 16 years old, physically fit and able to participate in the pili tree-planting and other workshop activities may submit either 3 poems, 1 short-story or a one-act play written in any of the Bikol languages. English or Filipino manuscripts will be accepted but pieces written in the Bikol language will be given preference. Entries must be original, typewritten, double-spaced, on a short bond paper and submitted together with a bio-data containing the author's brief literary background. It must come with a diskette containing soft copy of the manuscript.

.
Entries sent by mail or courier must be received on or before April 30, 2006 and must be addressed to the: 3rd Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat Bikol c/o The Arejola Foundation for Social Responsibility, 2nd Floor Dabu Building, Elias Angeles St., Naga City. Entries sent via e-mail must be in the form of a word document file sent as an attachment to: SurataBikol@gmail.com and tarusan22@ayahoo.com.

.
Leading Bicolano writers, all national prize-winners and past fellows to national writer's workshops, have signed up as panelists and lecturers.

.
For more information, contact Workshop Convenor Carlo Arejola at 09185718616 or 2006 Workshop Director Jose Jason L. Chancoco at 054-473-04-87.

(via Panitikan.com)

2. Ito naman, call for submission para sa ikalawang tomo ng Oragonrepublic.com folio:

Premier Bicol Web site OragonRepublic.Com is now accepting contributions for its second Bikol literary anthology to be launched in September 2006.
.
Poems, critical essays and short-fiction written in any of the Bikol languages in soft and hard copy must be sent along with the author’s bio and contact information to the following addresses: 1.) tarusan22@yahoo.com 2.) The Literary Editor, OragonRepublic.Com, 14C Bagong Lipunan St., Sta. Cruz, 4400 Naga City.
.
Deadline for submission is June 30, 2006.
.
OragonRepublic.Com is a non-profit community Website and portal for Bikolnons and anyone who feels affinity for the place and its people. Advertisers and/or fund support (in cash or in kind) are welcome. Salugsog sa Sulog, the group’s first literary project is distributed for free.

3. Regular na ang poetry reading sa Peninsulares, Legazpi City. Tuwing huling Huwebes ng buwan na magkakaroon ng reading. Saya nito. Sana tuloy-tuloy. :)

"Interested parties should contact 4804888 or better yet drop by the place at 435 Rizal St., Cabangan, Legaspi City. "

(via Jason's blog)

4. Ito, galing kay Gelo Suárez:

..
BOXED

BIG SKY MIND

66 Doña J. Rodriguez St., E. Rodriguez Sr. Avenue, Metro Manil

Exhibition opening

May 03, 2006 / 8PM

with performances from

The Thomasian Writers Guild

Exhibit runs till June 03

This exhibit is about uniting intimate spaces,uniting different ways of expression andrespecting each other's preferences in terms ofmedium, form, technique, discipline andprinciples. This exhibit aims to break all bordersbetween filmmakers, poets, visual artists,performance artists, teachers, graphic designers,photographers, etc.The concept for the title BOXED is all aboutequality and balance, how to create wholeuniverses within such small, limited spaces asboxes (each artist is given 10x10x10 inches ofgallery wall space)

Participants: Ambie Abano, Art Aquino, Dennis Atienza, Allan Balisi, Jojo Ballo, Art Bermido, Ivy Besana, Robert Besana, Julius Blas, Lawrence Borsoto, Sergio Bumatay, Buen Calubayan, Aljo Clarino, Gabo Comendador, Art Dela Cruz, Alon De Guzman, Marlon Despues, Ronald Caringal, Clint Catalan, Eugene Cubillo, Crisanto deLeon, Karl Despabiladeras, Carla Dizon, Dondi Fernandez, Mayang Frigillana, Dina Gadia, Eva Gubat, Vinita Karim, Cathy Lasam, Lindslee, Topel Lee, Doc Lerma, Mark Magistrado, Angelo Magno, Patti Mallari, Manny Marbella, Meneer Marcelo, Leoby Marquez, Jovenz Mayor, Mike Mendoza, Benedicto Modesto, Marcushiro, Marielle Nadal, Jamel Obnamia, Giselle Oliquino, J. Pacena II, Sam Penaso, Vik Peñaflor, Mervin Pimentel, Alma Quinto, Oliver Ramos, Sam Ramos, Jonathan Rañola, Ivan Roxas, Mark Salvatus, Aman Santos, Bryan Sevilla, Apol Sta. Maria, Angelo Suarez, CJ Tañedo, Tatong, Mimi Tecson, May Tobias, Fernando Torres, Gilbert Torres, Ige Trinidad, Wesley Valenzuela, Ulysses Veloso, Anthony Victoria, Cos Zicarelli.

For more information, pls. contact BIG SKY MIND or this number, 0915-7810135.

5. CARACOA is back!
.
Caracoa, the official literary publication of the Philippine Literary Arts Council (PLAC) and the longest-running journal of poetry in English in Asia, is now accepting submissions for Caracoa 2006. The return of Caracoa marks the 25th anniversary of the PLAC. It will be the first Caracoa anthology to come out in almost ten years. There is no specific theme for this issue. Those interested should submit two unpublished poems in English via email (word attachment only) thru caracoa2006@yahoo.com. Deadline for submission is May 15, 2006. Those submitting should include their contact info and a brief bio-data. Caracoa 2006 will showcase the works of 20 to 25 poets and will be guest edited by Lourd De Veyra and myself along with a group of other poets writing in English. Caracoa 2006 is targeted for publication this coming June (not September as originally posted), and will be the first in what is envisioned to be a semi-annual publication of the journal.

(via Joel's blog)

PREMIO TOMAS

2006-04-25T15:20:00.000+08:00

Ku ika-19 Abril saka ika-24, nag-lecture manungod sa manga nangganang piyesa sa Premio Tomas Arejola para sa Pagsurat Bikolnon si Dr. Paz Verdades Santos, propesor sa Departament of Literature sa De La Salle University. Sa lecture na ini, sinabi ni Dr. Santos su kontribusyon kan ang Premio Tomas sa pagpatubo kan ang literaturang bikolnon.

Si Dr. Santos mantang nagtatao ku lecture.

Sa txt na ipinadara kanako ni Kristian, sinabi kuno ni Dr. Santos na mamundo kuno su sinurat kong istorya (Maputing Agta), inaaniningal an ang istilo ni Hans Christian Anderson. (Mamuya minsan pag nakakarungog sa arug kadi. =P)

Kinuko ading ritratung adi ku awarding ku Premio Tomas. Poon sa wala: Frank Peñones, Jo Bisuña, Atty. Zhella Monserate-Manrique (esposa ni Rizaldy Manrique), Kristian Cordero saka ako.

Mababasa an ang ibang mga detalye manungod ku lecture sa blog ni Jason Chancoco sagkod sa blog ni Kristian.

---

(Photos courtesy of KC)

"UY, LAKI MO NA AH!"

2006-04-07T00:11:00.000+08:00

Habang sinusulat ko ito, nangingiti-ngiwi-lungkot ako dahil naisip ko kung gaano kabilis tumakbo ang panahon. Parang kailan lang ay naghahabol ako para matapos ang mga requirements sa eskuwelahan nang gumradweyt. (Anuman, medyo nararamdaman ko pa rin ang paghabol ko sa oras dahil nga tinatapos ko ang mga make-up duties ko sa dalawang ospital na pinasukan ko.) Napakabilis nga--iniisip ko ngayon yung mga panahon nung bata pa ako at gusto kong sabihin sa sarili ko na "Laki mo na ah!" habang kinukusot ang sariling buhok.

Parang kailan lang nang sinusukat ko kung gaano ang itinangkad ko sa pintuan namin noon. Minsan, dinadaya ko pa nga yung guhit, mas tinataasan ko. Gusto ko kasi noong lumaki agad para magawa ko na agad ang mga gusto kong gawin: ang magbulakbol, ang maglaro nang hindi pinagagalitan ng nanay ko at hindi hinahabol ng kawayan na pamalo, ang uminom (oo, naisip ko na 'yun noong bata pa ako hehe), at ang magkaroon ng sariling pera.

Parang kailan lang.

Nga pala, ito ang ilang mga bagay na naaalala ko ngayon na sana ay maramdaman/magawa ko ulit:

1. Naaalala mo ba nang unang beses kang payagan ng nanay/tatay mong maligo nang mag-isa? Tuwang-tuwa ako noon dahil sa wakas malalaro ko na ang tubig nang walang sumasaway. Pero siyempre, parang game show, may time limit para hindi daw ako ginawin at magkasakit.

2. Siyempre hindi ko din malilimutan ang pagligo sa ulan nang hubo't hubad. Sumasahod pa ako noon ng tubig mula sa alulod ng bahay pero siyempre palo ang aabutin ko dahil pagkatapos ay mangangati ang ulo ko gawa daw ng mga dumi ng ibon at manok na naimbak doon.

3. Naman! Na-miss ko atang maglaro ng baril-barilan. Yung hugis baril talagang mga kahoy na may goma sa harap na nakakabit sa alambre na ipinasok sa butas dun sa kahoy na may goma ulit sa ilalim para bumabalik pagkakalabit mo ng gatilyo at may bala pang tansan. Alam mo ba yun? Kung malabo, ito yung hitsura:

Pero itinigil ko din yung paglaro nito nang nagkakasakitan na. Pinagbawalan din kaming magpipinsan sa paglaro nito dahil may nabulag daw na bata dahil tinamaan ng tansan yung mata. Laganap din yung "gang war" sa lugar namin. Tatlong grupo ang naaalala kong magkakalaban: grupo ng mga taga-Francia; mga taga-San Francisco-Sementeryo; at mga taga-Liboton (kung saan kasama yung mga kuya at pinsan ko). Ito ang rule ng laro: mas maraming sugatan, mas maraming gumagapang na sa lupa, olats. At kapag nagkaubusan naman ng tansan, kailangan ready ka talaga. Dapat, mahaba yung baril mo. Hindi puwedeng mala-pistol lang baril mo. Dapat mga M-16 ganun dahil puwede mong ipanghampas sakaling kinokorner ka ng mga kalaban.

3. Siyempre ang mangarap na kaya kong gumawa ng robot at isang secret hide out. May mga blueprint pa ako noon ng robot at suit namin ng mga pinsan ko. Magkakaiba kami ng kulay at tig-iisa kami ng robot na nagco-combine din para maging isang malaking robot na lalabanan yung mga higanteng gansa na bumubuga ng apoy, patong nakakatunaw ng bakal yung ebs at talisaying manok na nakakabingi yung tilaok.

4. Kapag hindi naman robot, eh nag-i-imagine na lang ako na may kamehamewave din ako katulad ni Goko at nakakapag-meditate nang katulad ni Picolo. At kapag iniwan na ako ng mga pinsan ko dahil daw nasisiraan na ako ng ulo, pumapasok na lang ulit ako ng bahay para gumawa ng secret robot na sisira sa mga robot na ginawa ko para sa kanila.

5. At oo, sino ba naman ang makakalimot sa mga kuwentong tawang-tawa ka noon at kapag naisip mo ngayon eh sasabihin mong "Ang corny naman." Katulad yung mga kuwentong iyon ng contest ng mga kano, hapon at pilipino. Yung tipong ang contest ay tungkol sa pabilisan, palakihan, pabigatan, palakasan, atbp. Ito ang isang halimbawa ng contest.

Pag hindi gumana yung link ito na lang: http://youtube.com/watch?v=N082sPiQYJA

Ikaw? Ano yung mga naaalala mo? Gawa ka din ng listahan ha?

Masarap maging bata ulit. Parang walang problema. Parang napakalaki ng mundo para maging playground at hindi mo kailangang mag-alala. Kailangan mo lagi ng magulang/ate/kuya/tiya para mag-alala sa'yo habang nasa ilalim ka ng mga dahon ng saging at ngumingisi dahil hindi ka nahahanap ng taya sa taguan (pero hindi mo alam na naglalaro na pala sila ng patintero at wala nang balak na hanapin ka). Pero ngayong malaki na ako, nararamdaman kong lumiliit ang mundo. Kaya siguro may mga nagsasabing hindi kabataan ang pag-asa ng bayan kundi yung mga matatanda. Sa pagdagdag ng edad equals pagliit ng mundo. At dahil maliit ang mundo, kayang-kaya nila itong pagalawin.

Pagkatapos, ano na?

Kailangan ko nang isipin kung paano ako kikita ng sapat na pera para buhayin ang sarili ko. Kailangan kong tuparin yung mga plano ko sa buhay. Mag-aasawa na ba ako? Magka-anak? Ano kaya kung mag-hibernate na lang ako sa apartment, parang kuwento ni Luis Katigbak, yung Subterrania. Magiging adik kaya ako? Titira ng sunog na gamit nang diaper?

---
Kanina nga pala, nanood ako nito:

---

Nga pala, tatay ko yung nagpunta sa graduation ko kahit na nagagalit ako sa kaniya. Hindi lamang galit kundi pagkasuklam. Marami na akong napagkuwentuhan kung gaano ako kagalit sa kaniya, o marahil isang matinding pagtatampo, ano man iyon, nakukuha ko na ding tanggapin ang lahat. Hindi lamang ang sitwasyon, kundi ang katotohanan na wala nang solusyon ang problema ko. At ang tanging solusyon ay ang mabuhay nang salungat sa mga ginawa niya.

FIRST MEMORY

Louise Glück

Long ago, I was wounded. I lived

To revenge myself

against my father,

notfor what he was—

for what I was: from the beginning of time,

in childhood, I thought

that pain meant

I was not loved.

It meant I loved.

2006-02-27T23:08:00.000+08:00

SA KLASE NI PADRE MILON

Nagsimulang kalawanginang araro.

[…]

Kinakalawang dahil sa mga sulong pinagdiringas

ng punglo.

—Lamberto E. Antonio, Ang Araro
.
.
Sinukat ng pari ang bulto ng pang-unawa ng mga estudyanteng mga sawang nakapulupot sa kanilang tadyang ang pusong matagal nang kinakalam ng kaniyang pagmamaliit. Pilosopiya kontra pisikang pagsusuri. Hindi man maging hangal sa tradisyon na gustong iwan ng mga indiyo katulad ng pag-iwan nila sa lupang inaararo kapalit ng laman sa utak— naramdaman nila ang pukpok sa batok! Pinatayo ng isang estudyante, si Placido Penitente na hindi makilala sa labis na pagtataka. Tinanong pagdaka ng pilosopiyang nakalingid sa pagbagsak sa lupa sa tuwing ibinabato ang mga bagay papaitaas.
.
Sinagot niya ang pari ng isang tanong kung bakit inaatake ng tigre ang amo kahit pa ito ang nagpalaki, nagpakain at nagturo. Tahimik ang mga eskuwela. Iyong iba’y naglalaway na’t tulog. Iyong iba nama’y gumuguhit ng mga gure-gure sa mesa. Wala man lang nakapansin sa pagparada ng mga salita. Nagalit ang pari, hindi pinaupo si Placido Penitente. Pagdaka’y nagsimulang magmura. Hinawakan niya ang pamalo at ang tiyesang ibabato siguro. Sinabing hindi ganoon ang itinuro niya. Hindi ganoon ang kanyang pilosopiya. Si Placido naman ay hindi kinakabahan, kalmado at wala ni isang butil na namumugad sa noo.
.
Sinabi ng pari na kaya inaatake ng tigre ang kanyang amo ay dahil hindi niya nakukuha ang kanyang gusto. “Minsan, iniisip ng mga tigre na sila naman ang mangingibaw sa amo niya. Ganun ang mga tigre!”
.
“Kung gayon pala, nasagot ko na ang iyong tanong…” ani Placido.
.
Natahimik nang sandali. Nagising ang mga natutulog at nagpahid ng laway. Natigil sa pagsusulat ang mga walang pakialam.
.
“…At kung mamarapatin niyo ginoo, hayaan niyo akong alamin ang bilang ng mga pag-aaklas at ganoon din ang sagot sa inyong tanong.”

KONBERSIYON

2006-02-05T18:53:00.000+08:00

Simula noong bagong taon, iilang tula lamang ang nasimulan ko at iniwan ko nang isang buwan bago ituloy ulit. Binura ko 'yung ibang mga linya, nagdagdag, binasa ulit, iniwan ng ilang araw, hanggang sa makalimutan ko na may tula pala akong dapat tapusin. Kapag tinatanong ako kung bakit ako nagsusulat, nalulungkot ako dahil hindi ko masagot 'yung tanong. Isipin mong nakatitig sila sa bibig ko at inaabangan ang mga sasabihin ko, na parang yung nagtatanong na lang at ako ang natitira sa mundo. Hindi ko talaga alam ang isasagot kaya nagpipilit na lang ako ng ilang mga linya para lang may maisagot. Hindi ko 'yun gusto. Madalas, pagkatapos akong tanungin, pagkatapos ng nakakahiyang mga sagot, ay nagsisisigaw ako sa apartment at hinahampas at binabatukan ko ang sarili. MALAKI akong tonto. Hindi ko pinag-iisipan 'yung mga sinasabi ko. Ngayong 4th year lang 'yan nangyayari gawa ng internship syndrome.

Nalipat ngayon ang interes ko sa pagsulat ng kuwento bagamat alam kong hindi talaga ako marunong magkuwento. Minsan naman, nahalungkat ko 'yung mga brush at pintang bigay sa 'kin ng kuya ko at sinubukan kong magpinta ulit o magpinta-pintahan. Nasa elementary pa lang ako nang nagpakita ng interes sa pag-drowing. Kinokopya ko 'yung mga drowing sa komiks na nirerenta ko noon sa tindahan sa halagang singkuwenta sentimos. Dahil sa nakitaan ako ng interes sa pagdrowing at pagpinta, binibilhan ako ng mga kapatid ko ng mga brush, watercolor, at pinta. Nang tumuntong ako ng hayskul ay unti-unting naupos ang interes ko. Second year ako nang magtula-tulaan naman ako. Kawalang-gawa na din siguro noon katulad ng nauso noon sa Iriga, 'yung pag-compile ng mga paborito mong kanta sa isang notebook tapos sasamahan mo pa ng mga quotes at ano pang mga abubot na drowing katulad ng rosas at kung minsan naman ay mga litrato ng crush mong artista at kaklase. Marami-rami din akong nasulat noon at tuwang-tuwa ako nang maging bahagi ako ng Amudyong, ang Filipino supplement ng Campus Journal, high school paper namin sa University of Saint Anthony.

Nang tumuntong ako ng kolehiyo, nawala sa 'kin ang mga kinahihiligan ko. Mas natuon ako sa pag-aaral. Sinusubukan ko ding magsulat kapag may mga panahong hindi ako makatulog at walang ibang magawa kundi titigan ang kisame, kumain, matulog, gumising, kumain ulit at tumitig sa kisame hanggang sa makatulog ulit. Agad ko namang ibinabasura pagkatapos makapag-umpisa ng ilang mga linya. Isang araw, noong 3rd yr ako, ay gumising na lang ako na parang gusto kong magsulat ulit. 'Yun ang naging simula ng lahat hanggang nandito na ako, nagsusulat-sulatan. At kapag binabalikan ko 'yung mga sinulat kong 'yun ay tumatawa na lang ako bigla at pabalik-balik ako sa kuwarto at kusina na sumisigaw sa sobrang kahihiyang pinaggagagawa ko. (Hanggang ngayon pa naman, kahit sa mga bagong sinusulat ko.)

---

Nga pala, imbitasyon galing kay Gode Calleja, isang manunulat at siyentistang Bikolano na nakabase sa Canada at editor din ng Burak (bi-monthly bikolano literary magazine):

ANI

Para sa isang taon na ani ng mga manunulat na Bikolnon. Sabay-sabay na maglalabas ng mga bagong aklat sina Jun Balde, Raffi Banzuela, Esting Jacob, Luis Cabalquinto, Zeus Salazar, Kristian Cordero, Gode Calleja, Elmer Ordonez, Azucena Grajo, Delfin Fresnosa, Marne Kilates, atbp. May mga tutugtog at siyempre, may magbabasa ng mga rawitdawit. Kasabay din nito ang 4-kataong art exhibit. Gaganapin ito sa Legazpi Museum, Pebrero 13, Lunes, 6 pm.

Sa kasamaang palad, dala nga ng lintik na internship na 'yan, hindi ako makakapunta. Haaay...

---

Ayun, ipapaalala ko lang, sa ika-21 ng Pebrero na 'yung launching ng libro ni Kristian Cordero. Narito ang ilan sa mga sinabi ukol sa koleksiyon:

"Kamangha-mangha ang likot ng isip ng makatang si Cordero. Tunay, napagsasama niya ang dalawang mahalagang sangay ng kaalaman sa kaniyang buhay--ang pilosopiya at meditasyon sa karanasang personal man o pangkapwa. Matalim ang kaniyang pagmumuni sa magkakahidwang pangyayari sa espasyo at panahon, pag-unawa sa mga tauhan sa literatura at sa aktuwal na buhay. Mapalad tayo na makibahagi sapakikipagsapalarang pangkamalayan ng manunulat na ito." - Romulo P. Baquiran Jr.

"Gaya ng ngalang "Kristian Cordero," maraming ibigsabihin ang mga tula sa kalipunang ito. Isa na rito ang paglampas sa itinakdang hanggahan. Pinatunayan ng makata na bagama't isa siyang Kristiyano (at maamongkordero ng Diyos), may karapatan pa rin siyang tumalakay sa mga paksang labas o lingid sa kaalaman ng Simbahan. Bilang isang taong nabubuhay sa isang panahong puro post-, siya ay hindi maikukulong sa kasalukuyan sa pagbabalik sa mga bagay na napag-iwananng nagmamadaling salinlahi. Dito niya ipinamalas ang kaniyang pagiging salamangkero sa paglabas-pasok sa mga dimensiyon. Kabilang na rin dito ang kaniyang pinanggalingan. Subalit kahit kaya niyang manatili sa loob ng kaniyang buhay -- na binabakuran ng kanyang relihiyon at rehiyon -- nakuha pa niyang sumanib sakrusada ng patriyotismo, kung hindi man nasyonalismo. Ito, halimbawa, ay sa kaniyang paggamit hindi lamang ng wikang panlalawigan. Napatunayan niyang ang wikang pambansa ay realidad at posibilidad. At dahil sa kaniyang galing sa paggiba ng bakod sa pagitan ngpersonal at ng politikal, napatunayan niyang ito rin nga ay isang pangangailangan!" -Victor Emmanuel Carmelo D. Nadera Jr.
.
"Sa daigdig ni Kristian Cordero ay malabo ang hanggahan ng Paraiso at ng Gagamban; ng Impiyerno at ng Kamurawayan. Kaya mag-ingat sa pakikinig sa mga babala ni Juan Bautista at San Benito at baka ang nauulinig mo’y mga pahiwatig ni Handyong o ng Bakunawa. At bago lumuhod sa harap ng altar, pakasilipin at baka nananalangin ka sa barukikik na nakayapos sa krus. Ngunit kung sakaling maliyo sasalimuot ng mga talinhaga, huwag mabahala, may kaibang lunas ang santigwar na dala ng kaniyang matalisik na mga taludtod. Oragon ang aking ini! Daog sa kusog nin buot su agilang nag-iipot sa payo kan mga martires!"-Abdon M. Balde Jr

Sa Daragang magayon Hall Aquinas University, 1:30 n.h at lalagari siya papuntang Legazpi para sa launching din sa Ateneo de Naga University, 4:30 n.h ng parehong araw.

---

Ito, natanggap ko galing kay Genevieve Asenjo:

IYAS CREATIVE WRITING WORKSHOP
April 25-May 1, 2006

The Iyas Creative Writing Workshop is now accepting fellowship applicants for this year’s workshop, to be held April 25 to May 1, 2006, at Balay Kalinungan, University of St. La Salle in Bacolod City, Negros Occidental.

Fifteen fellowships will be awarded by genre and language. Grants will cover board and lodging and a partial transportation subsidy. Deadline for applications is on March 31, 2006.

Interested parties may send two (2) short stories, six (6) poems, or two (2) short plays for consideration, signed with a pseudonym, along with a sealed business envelope containing the author’s real name and pseudonym, a 2x2” ID photo, and a short resumè. Works must be submitted in five hard copies, manuscript format (12 pt Times New Roman, letter-size paper), accompanied by a soft copy (MS Word format) on a diskette. Works may be in English, Filipino, Tagalog, Hiligaynon, or Cebuano.

Send applications to: Dr. Gloria Fuentes, College of Arts and Sciences, University of St. La Salle, La Salle Avenue, Bacolod City, Negros Occidental 6100. Inquiries may be sent to glofuentes2003@yahoo.com.

This year’s panelists include Cirilo Bautista, Marjorie Evasco, Elsie Coscolluela, Rayboy Pandan, Genevieve Asenjo, and Malou Jacob.

The Iyas Creative Writing Workshop is sponsored by the University of St. La Salle, the Bienvenido N. Santos Creative Writing Center of De La Salle University, and the National Commission for Culture and the Arts.

SARIKAW AT IRAGO

2006-01-15T17:02:00.000+08:00

Ang Sarikaw ay isang monolith na korteng tao na may kasamang aso. Tinatayang sampung talampakan ang laki nito. Hindi ko ito nagawang puntahan nang umuwi ako sa Iriga. Dalawang araw lang kasi akong namalagi roon at nawalan na ng panahon para puntahan ito dahil hindi naging sapat ang oras ko para kumustahin ang mga kamag-anak at ilang mga kaibigan. Isa ring dahilan ang pagbawal sa 'kin ng nanay ko na pumunta doon gawa ng mga naglipanang tulisan sa lugar na 'yun.
.
Sinasabing isang mangangaso ang Sarikaw na sinumpang maging bato ng isang wizard dahil sa hinamon niya ang kakahayan nito. Wala na akong ibang alam tungkol dito bukod sa ginawa pa naman itong tourist attraction sa Iriga.
.
Matagal na akong binibihag ng ideya ng Sarikaw, kung ano nga ba ang hitsura nito (dahil nakita ko lang ito sa litrato) at kung ano nga ba ang tunay na kuwento tungkol dito. Ang nangyari tuloy, gumagawa ako ng mito na sariling espekulasyon ko lamang-- walang basehan. Nagamit ko na din ito bilang isang hulagway sa rawitdawit na Iriganon:
.
......................Nagtinak ako sa puso mo.
......................Buray ta ika naungot!

......................Bigla na sana’y kang rungaw:

......................Naging ako si Sarikaw!
.
Sinasabing sa bundok ng Iriga (tinatawag ding Asog at Sumagang) nakatira ang mga Irago (na sinasabing maaaring pinagmulan din ng pangalang Iriga bukod pa sa mas kilala pang etymology na I-raga na ang ibig sabihin ay "where there is land"), nilalang na kalahating tao at kalahating ahas. Nagiging bato ang sinumang makakatitig sa kanila. Kung iisipin, maaaring hindi diyosa o kaya warlock ang naging dahilan ng pagiging bato ng mangngasong Sarikaw. Maaaring ito ay dahil sa isang Irago.

Dahil pitak lamang ng kuwento ang mayroon ako, lumalawig pa lalo ang kagustuhan ko para tingnan ang ilang mga "posibilidad". Siguro, hindi naman talaga masama ang magiging espekulasyon dito-- iyon lang ay kulang ako ng sapat na mga basehan. Sa paghahanap ko ng sagot kung maaaring pagsamahin ang dalawang magkaibang kuwentong ito, nalaman ko na maaaring "mabago" ang kuwento depende sa diskurso na gustong "ipalabas" o pag-aralan. Sabi ni Sir Frank Peñones (na t-in-ext ko habang sinusulat ito), sa kaniyang salaysay ay isang wizard ang dahilan ng pagiging bato ni Sarikaw ngunit sa salaysay naman ni Dr. Salazar ay ginawa niyang babae 'yung matanda para makapaghanap ng hulagway patungkol sa machismo na sinisimbolo ng Irago.
.
Dahil sa espekulasyon ng Sarikaw, marami ding tanong ang nalikha, bukod sa kung papaano ito naging bato. Maaari ding ikonekta ito sa pagkakaroon ng mga matataas na tao, mga higante noong sinaunang Bikol. Isa sa mga kuwento tungkol sa higante ay ang kuwento ni Kulakog.
.
Marami pa dapat akong malaman. Sa susunod na pag-uwi ko sa Iriga, kakausapin ko ang ilan sa mga taong mas nakakaalam sa istorya.

3rd JULIANA AREJOLA-FAJARDO WORKSHOP

2006-01-15T16:43:00.000+08:00

Tema: “An Parasurat sa Nagbabagong Panahon: Nagpupublikar, Nadadalan, Nadadangog, Yaon sa Tahaw kanKasiributan.”

Call for Entries
.

ELIGIBILITY

Open to all Bicolano writers, at least 16 years old, physically fit and able to participate in the pili tree-planting and other workshop activities in Pili, Camarines Sur.
.

REQUIREMENTS

Interested parties may submit either 3 poems, 1 short-story or a one-act play written in any of the Bikol languages. English or Filipino manuscripts will be accepted but pieces written in the Bikol language will be given preference.
.

Entries must be original, typewritten, double-spaced, on a short bond paper and submitted together with a bio-data containing the author’s brief literary background. It must come with a diskette containing soft copy of the manuscript.

BENEFITS
.

Successful applicants will be entitled to attend the workshop free of charge. They will also be provided free board and lodging and workshop materials.

DEADLINE OF SUBMISSIONS
.

Entries sent by mail or courier must be received on or before April 30, 2006 and must be addressed to the: 3rd Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat Bikol c/o The Arejola Foundation for Social Responsibility, 2nd Floor Dabu Building, Elias Angeles St., Naga City.
.

Entries sent via E-mail must be in the form of a word document file sent as an attachment to: SurataBikol@gmail.com and tarusan22@ayahoo.com. For more information, contact Workshop Convenor Carlo Arejola at 09185718616 or 2006 Workshop Director Jose Jason L. Chancoco at 4730487.
.

OTHERS
.

Leading Bicolano writers, all national prize-winners and past fellows to national writer’s workshops, have signed up as panelists and lecturers.

REALISASYON AT RESOLUSYON

2006-01-14T22:28:00.000+08:00

Buong internship ko na yata pagsisisihan na dapat ay ibang kurso na lang ang pinili ko para magkaroon ako ng panahon para sa sarili ko. Lagi kong sinasabi na wala itong magandang naidulot sa sarili ko. Noong biyernes lamang, dumating ako sa puntong ayaw ko nang pumasok sa ospital. Hindi ako pumasok ng dalawang araw dahil inaakala ko na isasauli na ako sa UST dahil lumagpas na ako sa bilang ng dapat na iliban.

Huli na siguro ito para tingnan ko kung mayroon ngang magandang nangyari sa 'kin. Ngayon, patuloy kong hinahampas ang noo ko.

Heto nga pala ang ilan sa mga litratong tiningnan ko na siyang naging dahilan kung bakit ngayo'y pulang-pula ang noo ko.

Konting tiis na lang. Maaayos din ang lahat. : )

---

Yaman din lamang na huli na akong nagmuni tungkol sa "kagandahang" naidulot sa 'kin ng internship, ihahabol ko na din ang mga gusto kong gawin ngayong taon:

1. Matapos ang make-up ko sa Ortho sa buong buwan ng Abril, at kung hindi matapos ay itutuloy ko sa Mayo;

2. Makapasa sa board exam;

3. Sumali sa mga workshops;

4. Mag-aral ulit. : )

MAPUTING AGTA

2006-01-14T15:20:00.000+08:00

(Amo adi su istoryang nanggana ku ikarwang Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon na agko temang: Ta ika an paglaom, rinaranga ko an saimong pangiturogan, aking Bikolnon.)

..
Agta si Asog. Pero buku iyang arug ka ibang manga agta na kakulor ka raga. Arug man iya ka manga agtang maib’ug a ngabil, maib’ug na but’ul na tulang sa kiray, pango, kurung a buhok sagkud ababa. Maputi si Asog. Sa kamaturan, kasing puti niya an ang aldow. An ang buhok niyang bagana buhok man sa mais, makintab alagad mas maikukumpara ko sa panganuron na nakakupya sa bukid ka Iriga. Pero lang ngiring pagsilngan ka mata niyang berde. Halos diri niya maibuklat an ang mga mata niya. Bagana ngani iya su alaga kong upos. Pirmi palan iyang naka-longsleeve, nakakupya.
.
Dati ko nang nababayad si Asog. Pag nagliliagi sira sa sentro, natural na pirmi sirang mamamangno. Lalo nang a nakaistar sa sentro, ngamin man arug kadtung mga Malay na pinag-adalan ko sa eskwelahan— katamtaman na langkaw, urong, kulor; sagkod balingkinitan an ang awak. Sirang mga agtang sinabi man na pinakaunang tawo sa kinaban; sira su usad sa mga tawong nagkokontinwar pa kan ang genes na naipapasa hanggang nguwan sa mga kalahi nira, sabi sadto Discovery Channel. Imbis na ilagan na sana sira sa silung, mas lalong namamangno sira ta maputi si Asog. Sabi ko ibang manga tawo, naiginan su Amay niya sa apo o tawong diri nababayad kaya nagkaarug kan si Asog. Sabi man ka iba, sinumpa kuno su kag-igin niya sa usad na diwatang nagbabantay ko kahoy na pinagkuanan sa bunga, diri kaya kuno nagpaisi. Diri makangangalas na bisto ka kadaklan si Asog lalo na sa lugar na arug kadi na halos ngamin na tawo magkakabisto. Kaya man lang daling magluyap ka mga istorya. Kaiba na san si Asog sa pinagtsi-tsismisan nira.
..
Dati, inunga ko si Amay kung tangata arug kan si Asog. Diri niya ko sinimbag ta nag-sasantigwar iya. Baka kuno diri niya mabulong adtong pasiyente niya, makulangan sa pangadyi. Pero sinabiyan niya akong diri magrani sa manga agta ta baka kuno masibang ako, lalo na kuno ki Asog ta iba iya sa mga normal na agta. Baka kuno mas makusog a sibang niya. Kadakul ka manga nagpapabulong ki Amay na manga nasibang. Nagpaparasuka, lang taas ka kalintura sagkod pirming lipung a pagmati. Nabayad ko su usad niyang pasiyente na halos iluwas na niya adtong buros niya sa kakasuka. Bagana baga migraraan na! Kaya man nakakatakot akong masibang man.
.
Usad na beses, ku pinunan sa klase, nabayad ko iyang nag-aagi paiyan sadto eskuwelahan. Agko iya daradarang kuwadernong manipis, lukot na su mga kanto. Napundo su ibang manga igin sa pagngayamun. Ngamin nakasilong kanya. Iya man, dire-diretso sanang nagluog sadto room. Uri ko na sanang naisiyan na room ko man palan su nilugan niya. Pagkabagting, daralaganan su manga igin sadto room. Maluway akong magdalagan. Agko kaya ako usol. Dawa pa ngani pirmi akong pinatutomar ni Amay sa sinugbang butiki, uban pa gayud akong mabubulong. Sabi ko ngani, tuk’o na sana ipatomar kanako ta baad mas madali akong marahay.
...
Pag-abot ko sadtu room, uda na ibang bakanteng ulaan puwera ku usad na ulaan: sa abay ni Asog. Abo kong mag-ula sadto ta baka ako masibang. Uno pa man, napiritan akong mag-abay kaniya ta sinilngan ako sa matarum ni Ma’am Elsa. Una, diri ako nag-iinga-inga pero diri ko palan kayang pugulun sa mauban. Uda man nangyari kanako.
.
Ku urulian na namo, nabayad ko si Asog ni pinagdidiskitaran ko manga kaklase ko. Napapalibutan iya nira tapos nagpaparakanta sa:
.
Ay! Agta karakata
A lubut malang bata!
A lubot malang itum
Nagidus sadto kugon!
.
Diri ko maintindihan pero nag-iyan ako para dawuyon sira. Naiirak gayud ako kanya. Pero narumruman ko su sabi ni Ma’am Elsa na ngamin na tawo, maitum man o maputi an ang kulor niya, buko an na sukulan kan ang pagkatawo niya. Dinawuy ko sira, mantang si Asog nakaula na sana sadto tinampo, nagpaparabura.
.
“Diri na ika magbura Asog. Diri mo na sana sira pagmangnuhon,” sabi ko sa kanya, inaabot ko su panyo ko.
.
Sinilngan muna niya ko sa mauban bago niya kinuko su panyo. “Mabalos.”
.
Nagkaun muna kami ni Asog. Iniluwas ko su balon kong sandwich na gibo ni Amay. Pinalamanan niya sa hamon saka itlog, nagliliwuy pa sa mayonnaise. Inunga ko iya kung uno balon niya. Tapos, nagluwas iya sa plastic na sadit na agko butang na nilagang kamote. Nakatungro iya ku niluluwas su kamote. A ginibo ko, binaak ko su tinapay ko tapos inabot ko man su kamote niya para baakon. Nginitian ko iya. Isi na niya kung uno gusto kong sabihon. Nagbalos man iya sa maaliwalas na lawog.
.
Poon kadto, pirmi na kaming magkaiba ni Asog. Dawa pa pirmi kaming sinisilngan ka manga tawo, sabi ko kanya, diri nira naiintindihan, dawa pa ako mismo diri ko maintindihan kung tangata arug man kan a kulor ni Asog; kung tangata maputi iya dawa pa agta an ang lahi niya. Namumuya akong biyu ki Asog ta madunong iya. Nagtitinabangan kaming maggibo sa assignment. Pagkatapos man sa eskwelahan, diretso kami sadto baluy para magsilong sa TV. Sabi niya gusto man niyang magka-TV pero su malaka-dakulo, mas dakulo pa kuno ka TV namu. Kaya ngani kuno iya nag-iigot na mag-adal. Pero tsinitsempuhan ko sanang uda sira Amay ta kung diri, naugtan na ko.
.
Dinara man niya ko sadto baluy nira, sadto baba ka kuntod ka Ilian, sa baba ka bukid. Sa resettlement sira nakaistar. Dati kuno, sadto sira talikuran ka bukid nakaistar. Kamaturan, sabi niya, an ang buong bukid a istaran nira. An ang raga a salug, atup a langit, sagkod ringring a kapalibutan. Sadto sana kaiirasan a manga kaipuhan nira: pagkaun, gugulayun, bulung, panggatong, dakol pa. Namundo kuno iya ku naglipat sira sa resettlement. Mas nagbaba kuno a silung niya ka sadiri niya lalo nang agko manga nag-iiyan na turista para mabayad sira. Agko nagpaparatawa. Agko nakakatakot na manga igin. Agko man naaati. Usad pa kan, iya a pirming pinagrurupung-rupongan labing tinutugal iya ku Amay niya na maggibo sa kalayo gamit a kawayan.
.
“Isi mo, sabi kanako ki Amay diri kaya kuno ko magrani sa manga agta ta baka masibang kuno ko.” Nasusupug kong sabi kanya.
Nagtawa sana iya. “Buko man an na matuud! Amo yan sabi. Dawa ngani ika, puwede mong masibang a ibang tawo. Dawa ako.”
.
Naniwala ako kanya. Uban na kaming magkaiba pero di man ako nasisibang. “Tangata palan Asog a ngaran mo?” Unga ko kanya.
.
“Sabi ki Amay, ngaran kuno yan ka bukid ta. Buko man talagang Mount Iriga ngaran ka bukid ta. Sumagang man a usad pang ngaran ka bukid ta, gustong sabihon, san nagbubutwa an ang aldow.” Simbag man ni Asog na maaliwalas a lalawgon, bukong arog kadto. “Asog a ngaran ku pinuno ku manga agta kadto. Agko man sabi-sabi na padi ka manga aswang an ang Asog.”
.
Narumruman ko su leksyon namo sa Sibika at Kultura tungkol sa manga sinaunang tawo sa Pilipinas. Bagana kuno babaylan an ang Asog, kaya lang lalaki a Asog na uda kakayanan na mangigin. Baog. An man na ngaran na Agta galin man sa bauy kadtong maligno na maitum man, pero alangkaw. Nagtango-tango ako.
.
“Nginaran kanako an ni Amay ta ako kaya kuno, bagana an ang bukid sa migraramrag.”
.
Tama si Asog. Kakulor niya a bukid pag nagsusulnop a aldow. Kakolor niya a manga pananum na paruy o kaya mais o kaya mga laya nang duut, na nagkikintab sa silahis ka aldow. Arog man niya a nagiiraramrag, kadakol na ibig sabihon. Sabi pa ni Asog, pangarap niyang makataas ulit sa tuktok ka bukid. Dinara na iya dati ku Apay niya. Bayad kuno an ang buong Iriga. Pati su manga kaabay na banwaan ka Nabua, Baao, Bato saka Buhi; bayad man kuno su Baao lake, Buhi lake saka Bato Lake; pati manga bukid ka Mayon, Isarog saka Malinaw pati su manga kulod. Sa itaas kuno ka bukid, malang agnow, nagtutubo an ang manlain-lain na mga berries saka Agoho, usad na pine tree. Kaya ngani kuno gusto niyang makaiyan sadto ulit. Kung puwede sanang sadto na sana kami mag-istar, arayu sa tawo, sabi niya. Pero diri na kuno sira nakatataas pa sa bukid. Kaipuhan kaya kunong mag-anap sa trabaho si Apay niya. Kung buko man sa construction, nag-eekstra kuno sadto saran, kargador sa manga panindang gulay, bidaw saka bugas. Si Amay man niya, inaalagaan su lima pa niyang ngud. Likay kuno kanda an ang mga kaibanan nira sa resettlement. Sabi kaya, nasalisihan sa taga-Gagamban, kaparyas ka demonyo, si Amay niya.
.
“Pero isi mo Nonoy, naiibog ako kanimo.” Sabi kanako ni Asog.
.
“Tangata man?”
.
“Siyempre ta magkaiba kitang kulor. Mas maray a buhay ninyo bukung arug namu. Sabi ngani ni Amay, uda pa kuno iya narurungog na agta na asensado sa buhay.”
.
Diri ako nagsimbag na. Namamatian ko a gusto niyang sabihon.
.
“Namumuya akong naging kabarkada ta ika.”
.
Nginitian ko iya.
.

Dinara niya ko sadto araning irrigation. Mimingwit kuno kami sa Ayungin. Masiram na paksiwun a ayungin. Dawa pa sadit, nakakabusog. Paglubto namo sadto tubig, napundo sa mauban si Asog.
.
“Isi mo, minsan, naisip ko na sana maputi arog ko ngamin na agta.” Pag-una ko nagngangasa sana iya kaya nagngisi ako. Pero nabayad kong seryoso iya. “Dati, ku mas sadit pa ko, naglayid ako sa uring sa ngamin kong awak. Nagngangalas kaya ako kung tangata maputi ako, iba sa kolor ku manga kangayamon kong agta.” Natatawa-tawa na iya pero nagluluwa-luwa na. “Nakatakot kaya ako ku nabayad ko su sadiri ko sa salming, tapos mapula pa a mata ko.
.
“Agko nag-iyan na doktor sadi dati. Sabi niya kaipuhan ko kunong mabulong. Kaya kuno ako maputi ta agko ko Albinism. Diri sana nira naiintindihan, ako man, dawa diri ko naiintindihan sa biyu su sabi ku doktor, isi ko na kaipuwan kong mabulong.”
.

Usad na aldow, pag-abot ko sadto room, diri ko nabayad si Asog sadto ulaan niya. Baka na-uri sana iya. Pero diri iya nag-abot. Baka man nagkailang iya, naisip ko. O kaya nasibang ko iya. Hanggang sa nag-uban, naging usad na simana su inulat ko kaya naisipan kong iyanan iya sadto baloy nira. Pag-abot ko sadto kanda, sabi ku Amay niya, nag-raan na kuno si Asog, nailubong na. Nagkakabura su Amay niya. Diri ako makapaniwala sadto sabi ni Amay niya. Inibanan ako sadto puntod ni Asog sadto ibaba ka Ilian. Nagkakabura ako. Naniwala sana ko ku nabayad ko su lapida: Asog Bagsit
.
si kong sa langit migdagos si Asog, ki Gugurang, sabi niya kadto. Sadto, ngamin maputi, buko na iyang iba sa kadaklan. Pagtangad ko sa langit, nalabusan ku panilong ko su Bukid sa Asog, naisip kong sadto tuktok si Asog nakangiti labing binabayad ngamin; natupad na niya su pangarap niya, na minsan manamitan man basang niyang nasa itaas iya ka ngamin.

SIGARILYO, PAPAYA AT ETCHAS

2006-01-13T21:35:00.000+08:00

1. Sabi sa isang research, maaaring maging dahilan ng hindi pagkakaroon ng anak, para sa mga lalaki, ang paghitit ng apat na sigarilyo o higit pa dito kada araw. Ang spermatozoans kasi ay mayroong nicotine-like receptors. Dahil dito, masisira ang function ng acrosome na siyang tumutulong sa pagpasok ng selula sa membrane ng egg cell.

2. Sabi din sa isang research, nakakabaog din ang pagkain ng papaya kaya hindi ako mag-aasawa ng babaeng malaki ang hinaharap.

3. Clinical Microscopy ang post ko ngayon sa Lab kaya umuuwi akong mapanghi at amoy etchas.

4. Sabi sa isang post ni Kiko:

Papaano mo sasabihin nang buong galang sa kausap mo na bad breath siya na hindi maoofend?
Ganito: "Mawalang galang na po... tae po ba ulam ninyo kanina?"

Heto pa:

PUPIL: Mam, bumubukol po ba ang utot?
TEACHER: No! Definitely not! Kasi hangin lang yun! Remember, hindibumubukol ang utot...
PUPIL: Naku patay! Tae na to!

5. Kapag nakakatanggap kami ng specimen para sa Fecalysis, ang required na dami ng isusumiteng etchas ay pea-size o kaya ay kasing laki ng kuko ng hinlalaki sa kamay. Siguro, kasalanan na din namin kung bakit hindi alam ng ibang mga tao na ganun lang kadami ang kailangan namin. Ang resulta: may mga nagdadala ng buong etchas nila (na parang pinaikut-ikot pa ang puwet nung tumae sila) na nakalagay pa sa lata ng Fita biscuit, garapon ng tinapay (yung sa tindahan), garapon ng mayonnaise at supot ng yelo. Parang ganito yung hitsura ng poopoo na isinusumite nila:

(Note: Etchas 'to ng aso. Nakuha ko sa http://zzz.330.ca/pg/index.shtml.

Kung poopoo ng tao ang trip mo punta ka dito.)

6. Nakakatulong para umetchas ang nicotine dahil isa itong stimulator ng parasympathetic ganglia. Ang para sympathetic ganglia ang siyang parte ng nervous system na may kinalaman sa lahat ng function habang tayo ay nagpapahinga. Kasama sa mga function na ito ang defecation, micturition, digestion, paghinga at marami pang iba.

7. Nakakatulong din ang papaya sa pagpagaan ng pag-etchas.

8. Bawal mag-donate ng dugo kapag kahihitit mo lang ng sigarilyo. Nagpapataas ito ng Hemoglobin level.

9. Ano pala kulay ng ebs mo?

Kung pula at madugo, maaaring mayroon kang lower gastrointestinal tract bleeding.

Kung maitim, upper gastrointestinal tract bleeding.

Kung berde, dahil sa gulay.

Kung green pero hindi ka naman kumain ng gulay, dahil daw yun sa clorets.

10. Puwede ring maging berde ang ihi dahil sa clorets.

11. Ito muna sa ngayon. Eetchas lang ako.

SANTIGWAR

2006-01-13T21:19:00.000+08:00

Parabulong, paramundag sagkod para-ukag an ang apoon namo: dahilan kun tangata bisto kami kan ang manga tawo. Iunga mo sana kung sari si Tiyang Edad ta sasabihon nira an ang baluy niya, baluy man namo. Ku sadit pa ak0 (hanggan pa man nguwan na gusgos na ako), ki Nanay ako nagpapabulong pag namamatean kong mainit-init na an ang inga-inga ko-- indikasyon na manga magkapirang oras na sana, pupunan na akong silyaban sa kalintura.
.
Una, migpa-uyop muna ako sa ampupuro. Migtimu-timo iya sa orasyon sagkod salitan man kan sa pag-uyop na gigibuhon niya manga tulong beses. Pag diri pa ako ma'ray, sasantigwaron na niya ako. Dakol na klase an ang pag-santigwar. Agko ibang mga parabulong na nagtatawas (amo adi su kandilang pinatuturo sa tubig); agko naggagamit sa itlog o kaya tupasi na patitindugon; an man iba nagtatakpul-takpol sa pael o kaya dahon; asin iba pa man na mga manlaen-laen na mga seremonya sa pagtaboy kan ang mga encanto, lamang-lupa, o tawong lipod na nakaiba sa tawo. Si Nanay, naggagamit iya sa pinggan.
.
Kukuritan niya adtu sa tulong krus tapos iaatupar su plato sa ampupuro, lalawgon, rurug'an, siko, kamot, buros, talikukuran, binti, tuhod sagkod siki labing nangangadyi (na kanako bagana baga nagpapatabid sa igin ta malakarungog kan an kauryan kan mga tinitimo niyang agko -s). Dangan itatapat na niya sa kalayo saka uulaton na magkaporma su mga rinukit-dukit na lana. Pagkatapos, "migtukod" na iya kung tauno nailang su pasiyente. Siyempre, agko mga "tukod" na nagbido sa tubig, naniggid na lawod, nakabagat sa apo, o kaya nakatinak sagkod dakokl pang mga manlaen-laen na dahilan.
.
Alagad, makakangalas ta natutukran man nanggad niya kung uno talaga nangyari. Arog ku minsan na nag-iyan ako sadto sulong, pauno kaya niya adto natukran? Lalayidan niya ako sa uring ku pinagtutuban, pa-kurus, sa ampupuro, angog, ruruggan, buros, liog, kamot, tuhod saka siki. Kina-udmaan kan, maray na a pagmati ko.
.
Arug man kuno kadi an ang pagsantigwar, sabi ni Kristian Cordero na pinsan ko, na usad man sa mga nagpapasantigwar kadto ki Nanay. An ang buong proseso kuno kan ang santigwar bagana kanta, bagana man tula. Sabi pa niya, an kunong mga parasurat mga parasantigwar man. Pero bukong mga taong lipod an ang pinalalayas sa awak kundi mga elementong nagpaparaot, nagpapahelang kan ang banwaan, kan ang kultura. Huli kadi, migluwas iya sa koleksiyon ka bago niyang mga rawitdawit sa Bikol sagkod Filipino ka Pebrero. Amo adi a kobre ka libro:

Para sa detalye, kontakon man iya dayday sa boronyog@yahoo.com o kaya suratan iya sa Parokya ni San Antonio de Padua, San Francisco, Ciudad nin Iriga 4431.

2006-01-13T20:18:00.000+08:00

"Propagandist inspires Bicol literature revival"

(Editor's Note: Published on Page A14 of the January 12, 2006 issue of the Philippine Daily Inquirer)

LITERATURE in Bicolandia is being revived, and the least known propagandist of the Philippine revolution, a native of Naga City, is inspiring the effort.
.

For two years, the Arejola Foundation has been sponsoring the “Premio Tomas Arejola” in the region’s premier city in honor of Tomas Arejola, a member of the elite from the then Nueva Caceres (now Naga), who joined the propaganda movement in the late 1800s in Spain.
.

Carlo Arejola, 38, the revolutionary’s grandnephew, said the foundation wanted to focus on the power of the pen to pursue the legacy of Tomas’ “love and dedication to freedom that brings back the sense of one’s self.”
.

Carlo, who manages the foundation, explained that the Premio Tomas Arejola wanted to contribute to the “arduous task of reviving the dying Bicol language and culture.” It aims to popularize the use of Bicol and generate literature in the language.
.

Unlike those in Ilocano, Hiligaynon, Cebuano and Tagalog, Bicol literature is not included
in the prestigious Palanca Awards, he said.
.

According to Maria Lilia F. Realubit, a retired University of the Philippines professor, the Bicol language has several dominant dialects like those spoken in Naga (Camarines Sur), Albay, Daet (Camarines Norte), Catanduanes, Masbate and Sorsogon, the Rinconada in the fourth district of Camarines Sur, and the Miraya in the third district of Albay.
....

Tomas moved within the circle of the ilustrados in Spain and Europe while studying law at the Universidad Central de Madrid, Evelyn Caldera Soriano said in her book, “Two Bicolano Revolutionaries: Tomas and Ludovico Arejola,” published by the National Commission on Culture and the Arts in 1999.
...

Tomas, she said, was an active member of the propaganda movement that sought the assimilation of the Philippines as a province of Spain.
...

He exchanged letters with national hero Dr. Jose Rizal, the recognized leader of the propagandists in Madrid, and Dr. Ferdinand Blumentritt, an Austrian ethnologist who actively supported the cause of the Filipinos.
...

Tomas also regularly associated with Antonio Luna and Miguel Morayta, two prominent figures of the La Solidaridad propaganda movement.
...

His older brother, Ludovico, a military officer of the revolutionary government under Gen. Emilio Aguinaldo, was appointed Coronel de la Milicia Territorial and tasked with organizing volunteers in Ambos Camarines (the two Camarines provinces) and Catanduanes.
...

Soriano, a grandniece of the Arejolas and associate professor and director of European Studies at the Ateneo de Manila University, said Tomas, though the least known of the propagandists, had written statements and position papers of the movement.
...

The author, who has been tracing propaganda documents, affidavits and correspondence in Europe and in museums and archives, even unraveled Tomas’ skills in projecting neutrality when facing contending personalities inside the ilustrado circle in Madrid—the antipropaganda forces that included Wenceslao Retana, Mir Deas and Quioquiap, and the prominent propaganda forces that included Rizal and Luna.
...

But Tomas was among those listed as one of Rizal’s sympathizers in Luna’s letter to the national hero on Oct. 22, 1888. The propaganda movement was then pushing Rizal to lead a Filipino Colony.
...

Soriano also found that her granduncle had been elected member of the Malolos Congress under Aguinaldo’s revolutionary government.
...

But she said Tomas was unable to come home to fulfill his duties and was instead directed by the revolutionary leaders to organize a revolutionary committee in Madrid. Tomas represented the Malolos government abroad and was a signatory to the Malolos Constitution.
His remarkable career as a propagandist, revolutionary, negotiator and political leader spanned decades, from the revolution against Spain to the American war of subjugation to the First Philippine Assembly.
...

He died a statesman in 1926.
...

Instrument of change
...

The scope of this year’s Premio Tomas Arejola is being widened to include poetry, short stories, essay, drama and novel, Carlo said.
...

Only poetry and fiction were included in the first contest in 2004. The first entries were submitted by both old and young writers. Kristian Cordero and Rizalde Manrique, both in their 20s, emerged as winners.
...

Carlo mused that even in the second Premio Tomas Arejola in December last year, the finalists in the children’s story and one-act play (the new categories) were mostly young writers.
...

Jose Jason L. Chancoco and Sonny C. Sendon, both in their 20s, and Francisco Peñones, who is in his 50s, won in the children’s story category.
...

Carlo said the popularization of children’s literature in Bicol could help in the propagation and appreciation of the Bicol language.
...

“It’s really a good thing that there were lots of entries from young writers. I am happy that there is hope to keep our advocacy for Bicol language’s preservation and appreciation,” he said.
But the judges—Realubit, Department of Education Director Orfelina O. Tuy and Prof. Lorna Billanes, a Doctor of Philosophy candidate for creative writing at Miriam College—did not give recognition to the one-act play entries in the Second Premio Tomas Arejola.
...

Realubit, chair of the board of judges, said entries in this category did not qualify because of format problems.
...

Entries for this year’s awards will be accepted beginning February. “It will be open to all writers in Bicol language and no age limit is imposed. But writers under 18 years old are required to submit their parents’ consent,” Carlo said.
...

Writers’ workshops
...

The Tomas Arejola Foundation conducts writers’ workshops before the works for the contest are chosen. This year, applicants who are at least 16 years old and have submitted either three poems, one short story or one one-act play written in Bicol will be admitted to the workshops.
...

Vice Mayor Gabriel Bordado, who is also a writer, recalled that the interest in reviving Bicol literature started in 1973 with the organization of the Heritage Society.
...

But it did not gain momentum until the writers’ workshop in 1993, which was facilitated by known writers like Teo Antonio and Jose Dalisay Jr., he said.
...

Since then, several initiatives to revive Bicol literature have been undertaken. Among them, Bordado said, were the formation of the writers’ group “Kabulig,” the publication of “Mga Tula Para ki Ina,” and the meeting of Bicol writers in Aquinas University in 2000.
...

The Premio Tomas Arejola is a noble initiative beyond politics that inspires, gives guidance and incentives and serves as a lighthouse to writers in Bicol, he said.
...

(For more information on the Third Premio Tomas Arejola, contact Carlo Arejola, managing director of The Tomas Arejola Foundation, 2nd Floor, Dabu Building, Elias Angeles Street, Naga City, or email SuratBikol@gmail.com)

...

GANITO:

2005-12-22T23:51:00.000+08:00

Tapos, pakibasa na din nito:

http://www.tinig.com/2005/v44dula_eliserio/

Wala lang.

2005-12-21T21:16:00.000+08:00

Akala ko mamamatay na ako kagabi.

2nd Premio Tomas Arejola Para sa Literaturang Bikolnon

2005-12-20T18:21:00.000+08:00

(L-R) Ako, Elmer Basbas (pamangkin ni Luis Cabalquinto na Lifetime Awardee), Jose Jason Chancoco, H. Francisco Peñones

Gusto mo bang mag-Med?

2005-12-12T23:20:00.000+08:00

1. Pangarap ko talaga noon ang maging doktor. Sinabi ko noon sa nanay ko na balang araw ay mapapagawan ko siya ng bahay na kasing gara nung bahay ng doktor malapit sa'min. Kumuha ako ng B.S. Medical Technology dahil yun daw ang best pre-med course. Pero hindi lang med-realated courses ang puwedeng pang pre-med. Naalala ko yung clerk na kinukuhanan ng dugo yung pasiyente para sa Arterial Blood Gas. Naka-limang tusok na siya pero hindi pa rin niya na-hit yung ugat. Sabi niya, mas magaling daw yung mga kaklase niyang Med Tech. Pano ba naman, Food Tech yung pre-med niya. Pero okay lang yun. Dahil pwede ring maging doktor ang mga kumukuha ng:

1. B.S. General
2. Intarmed
3. B.S. Chemistry
4. A.B Humanities
5. B.S. Math
6. B.S. Chemical Engineering
7. A.B./B.S. Philosophy
8. B.A. Management
9. B.S.C. Management
10. B.S. Mechanical Engineering
11. B.S. Business Administration
12. A.B. Economics
13. A.B. English
14. B.S./A.B. Agri-Business
15. A.B. Political Science
16. A.B. Sociology
17. B.S. Foreign Service
18. B.S. Education
19. B.S. Statistics
20. A.B. Social Science
21. B.S. Geology
22. A.B. Communication Arts
23. B.S. Agriculture
24. B.S.C. Banking/Finance
25. B.S. Electronic Engineering
26. B.S. Food Technology

2. Sa Medicine, apat na taon kang mag-aaral. Tapos, kukuha ka ng licensure exam. Kung hindi ka pa handa sa tatlong buwan (simula sa graduation) na review, mas pipiliin mong exam yung sa Pebrero para mas siguradong papasa agad. Kung makakuha ka ng lisensiya, mag-a-apply ka pa sa ospital para sa residentship. Apat na taon ulit yun. Tapos, kung gusto mong magpakadalubhasa, kukuha ka ulit ng dalawa hanggang tatlong taon para makapag-specialize. Kung gusto mong maging Pathologist, dapat magkaroon ka ng sandamakmak na quota ng clinic na consultant ka. Siyempre, kailangang sumikat ka at gumawa ng magandang pangalan para maraming pasiyente.

3. Pag doktor ka daw, 50% ng iyong propesyon ay kawang-gawa.

4. Deadline daw ng pagpasa ng 1st sem grade sa December 16 pero hindi ako makakapagpasa ng grade. Kailangan ko pang i-make up yung halos isang buwan kong deficiency sa una kong pinasukang ospital. Malabo akong pumaso sa graduation pero pwede daw pakiusapan yung dean.

5. Hindi pala. Baka hindi ako maka-graduate. Walo na ang absent ko sa pinapasukan ko ngayong ospital at isa na lang, repeat internship ako. Lagot!

5. Nga pala, gagradweyt na yung batch 2005 ng LIRA sa Martes. Congrats! Kita-kits!

Imagine

2005-12-11T20:59:00.000+08:00

Ku biyernes, nangyari su usad sa magiging pinaka-importanteng pangyayari sa buhay ko: su pag-kwestiyon kan ang pagtubod ko: na abo kong pinag-uusipan ta para kanako, malaka-kompolikado kan ang bagay na an, saka diri pa ako maiintindihan kan ang mga tawong nakapalibot kanako na uda na ibang ginibo kundi magtuyaw sa paniniwala kan ang ibang tawo. Sira kaya su klase sa mga tawo na kung uno an ang nababyad nira, amo na an. Kontento na sira sa nasasabutan nira. Abo na nirang palawigon pa kung uno an ang mga bagay na nasa talikundan kan.

Makolog sa boot ko lalo nang pirmi nira akong tinatawan sa sitwasyon na diri ko man puwedeng simbagon arog kan ang: Kadakol sana kayang kulang kanimo, ngani?

Nagnigar ako ta boot kong ipasabot kanda na buku akong arog kan, dawa pa agko kamaturan su sinabi nira pero buku adtu su rason. Para kanako, an ang rason kadtu amo adto su klase kan ang pagkasabot ko sa mga bagay. Iba para kanako an ang ibig sabihon kan an mga bagay na para kanimo maray. Pwedeng maraot an ang ibig sabihon kan kanako.

Kamaturan, abo kong nakikipag-debate tungkol kan ang pagtubod ko ta abo ko nang masundan pa sa mga unga an ang unga nira. Para kaya kanako, kung agko man usad na tawo na atheist, technically buko talaga iyang atheist. Pwede iyang bauyon na atheist pero kung iisipon pa, an ang usad na "atheist" bukong ganap na "atheist" kung diri pa nanggad niya napapamaturan na uda diyos. Pauno niya kokontrahon an ang bagay na diri pa man napapamaturan.

Tapos, nag-arabot su mga unga pa nira kung pauno ko kaya kuno maipapaliwanag an ang creation. Sabi ko, para kanako, mas agko kamaturan an ang sinasabi kan ang mga siyentista ta agko sira basehan na naiintindihan, nakakaptan bukong arog kan ang teorya sa bibliya na puro sarita sana an ang nakakaptan. Kung uno man an ang nakasurat sa bibliya, para kanako, kaipuhan pa adtung intindihun na bagana patukod na dapat masimbag. Kulang sa dunong su mga tawo kadto kaya diri nira maipaliwanag an ang mga bagay-bagay. Sabi ko pa ngani: Ku natuklasan ku tawo an ang benipisyo kan ang kalayo, sinamba nira adto. Amo yan ta diri nira naiintindihan pa na ang kalayo palan nagigibo ta agko oksihena, materyal, saka temperatura na pwedeng makapagpoon sa reaksiyon sa pagkalayo. Arog man kita kan nguwan. An ang mga bagay na diri ta maintindihan nguwan, ipinagpapaubaya ta na sana sa usad na mas makusog na puwersa ta para kanato, naniniwala kitang limitado sana an ang utok ta. Dahil kan, nalilimitahan kitang imbestigaran an ang mga milagro, pati na ang rason kun uno an ang sikolohiya han ang pagtubod.

Nag-abot pa kami sa halimbawa tungkol sa kumpisal. Sira ngani mismo, kontra sa kumpisal. Sabi nira, sala kuno an pagkumpisal. Dapat kuno diretso sa diyos. Sabi ko, sala palan kamo. Ako, nagtutubod ako sa kumpisal mapa-spiritwal man an o uno. Importante an ang pagkumpisal ta nalilinigan kan an ang pagmati ta sagkod pag-iisip. An ang sikolohiya kaya kan ta kaipuhan tang agko makausip kung diri ta na kayang kimkimon an ang problema ta. (Arog kading ginigibo ko na nag-iistorya ako tungkol kan ang nangyari kanako na mas nakakapagpagaan kan ang pagmati ko.) Ibig sabihon, buku pang sapat na baguhon ta su mga sala tang nagibo. Nasa sikolohiya an kan ang penance kun sari kaiba an ang confession, repentance, pati na ang penalty.

Ku subagong ramrag, nabasa ko su column ni Cirilo Bautista sa Panorama na agko titulong "Another way of looking at literature and life." Inistorya niya su tungkol kadtung lalaking nakasabay niya sa klinika. Su lalaki, ordinaryong obero sana sa usad na construction company sa Pasay. Nagkausip sira kung gauno kadipisil an ang mabuhay, kung pauno an ang pagkaka-project ku lalaki kung uno an ang maray na buhay. Sadto pangyayaring adtu, narumruman niya kung pauno nagluluog adtong kiddie rhyme na "Row, row, row your boat" sadto. Sabi ngani kadtong kanta :"Life is but a dream." Ararum. Pero pauno masasabing bagana prodyeksiyon sana kan ang tawo an ang buhay, na kung pauno naging pangiturugan sana ang ang buhay.

Ku igin pa ako, naisip ko dati na uno kaya kung magisong akong bigla tapos mas igin pa ako sa edad kong dose; na posibleng pangiturugan sana adtong ngamin na nangyari kanako. Naisip ko kung uno kaya kung maggisong ako tapos ngamin na nangyayari bangungot man sana, mauban na pangiturugan. Kaya pag naggigisong ako, iniisip kong pumikit ulit ta baka makabalik na ako sa pinakatunay na mundong dapat na iniiwagan ko. Pero diri adto nangyayari. Sabi ko, amo na adi a tunay na bangungot. Diri ako magigisung sa kamaturan.

Arog man kadi su nabanggit pa ni Bautista tungkol ki Chuan Tzu na inilahad an ang estado sa bitnga kan ang pangiturugan sagkod paggisong bilang "deep momentary and perplexing experience" sa pamamagitan kan ang pag-istorya ku lalaking nangiturugan sa paru-paro. Na pagkagisong niya, buko iyang sigurado kung usad iyang paru-paro na nangiturugan na maging tawo o usad iyang tawo na nangiturugan na usad na paru-paro.

Usad pang nag-luog sa utok ko su kanta ni John Lennon na Imagine:

Imagine there's no heaven,/It's easy if you try,/No hell below us,/Above us only sky,/Imagine all the people/living for today.../Imagine there's no countries,/It isn't hard to do,/Nothing to kill or die for,/No religion too,/Imagine all the peopleliving life in peace.../Imagine no possesions,/I wonder if you can,/No need for greed or hunger,/A brotherhood of man,/Imagine all the people/Sharing all the world.../You may say I'm a dreamer,/but Im not the only one,/I hope some day you'll join us,/And the world will live as one.

Malanggayon pagmunihan kadi alagad makulug man nanggad sa payu. Adtung nangyari kanako, hanggang nguwan, bagana kabubukas pa sana ku laman ku, karuyrugo pa sana. Hanggang nguwan pinagpapara-isip ko na dipisil man palan an ang malakadakol na unga. Sinisimbag ko man sana an ang sadiri kong unga pero uda ako intensyon na sabihon sa mga tawo na tama an ang sinasabi ko. Hanggat sa uda pa napapatunayan, diri ako migngabil. Mauban pa a mundo. Kadakol pa ka pwedeng ilawig ka utok ka tawo na kaya niyang maipaliwanag an ang mga nangyayari sa kapalibutan niya. Pero kung mag-abot man a panahon na an, tigbak na ako, pati su mga kadiskudyon ko. Kung agko man langit, sadto na sana kami mag-osip-osip. Maboot man gayud an ang diyos para paloogon ako sa langit ta uda man ako nagibong kasalanan na marhay. Amo sana an ta problemado ako sa pagtubod.

Nasa www.OOVRAG.com pala ako.

UBOD, Premio Tomas, LIRA, sagkod iba pa

2005-12-07T00:55:00.000+08:00

Nag-iyan ako nguwan na gab-i para sa paglunsar ku UBOD New Authors Series sa CCP kun sari adtung ibang mga kabisto man na parasurat kaiba arug kira Esting Jacob, Genevieve Asenjo, Santiago Villafania kaiba sadtu. Maray na agko arug kading programa na nagtatao sa tiyansa na maipublikar an ang mga ngabilun arug kan ang Bikol, Pangasinense, sagkod Kiniray-a ta malabi-labi sana an ang napupublikar na mga koleksyon. Dawa pa tulong taon nirang inulat su pagluwas ku libro, pero dawa uno pa man, maray baya ta nakaluwas man. Ta galin pa ako sa eskuwelan para asikasuhon su thesis namu, nag-abut akong nagpapatara-tara na si Dr. Gemino Abad na amo an naging Punong Tagapakaray. An pang ibang mga miyembros na tagapakaray amo na an si Cirilo Bautista sagkod Marjorie Evasco (Poetry); Roberto Añonuevo sagkod Benilda Santos (Tula); Jose Dalisay sagkod Charlson Ong (Fiction); Jun Cruz Reyes (Maikling Kuwento); sira Amelia Lapeña Bonifacio (Play), Sylvia Mendez-Ventura (Essay), Marne Kilates (Bikol), Timothy Montes (Cebuano), Leoncio Deriada (Hiligaynon), Juan S.P. Hidalgo (Iluko), sagkod Ma. Crisanta Nelmida-Flores (Pangasinense).

Congrats sa ngamin na parasurat na nakaiba sadtu!

---

Bago pa ako nag-iyan sadto, tinext ko na si Yayan kung si isay su mga mig-iyan sadtu. Tinext ko si Gen Asenjo (kagsurat kan taga-uma@manila kag iba pa nga pakigsapalaran) para masigurado na nag-iyan iya para sa launching ku libro niya. Namuya ako ta sadtu man si Esting Jacob (kagsurat kan Mga Nirukitdukit Mga Rawit -dawit sa Bikol), na una ko diri makakaiyan, si Sir Frank Peñones, pati su mag-agom na Sir Rudy sagkod Selena Alano. Si tokayong Sonny Villafania sadto man para sa koleksyon niyang Balikas ed Caboloan.

---

Naisiyan ko na usad palan ading blog ko sa itinao ni Sir Esting sa mga estudyante niya para bisitahon. Makasupog man na kung unu-uno ko na sana ibinubutang ko sadi blog ko kaya puon nguwan, migsurat na ako sa agku kamutangan sagkod mas dakol na gayud sa Iriganon.

---

Sinabi ko palan ki Sir Frank na mig-uli ako sa Bikol para sa Awarding ku Premio Tomas Arejola. Dakol kuno kaming pis-usipan pag-uli ko. Amo palan adi su listahan ku mga finalists:

Osipon na Pan-aki

1.“Magic Lapis” ni Michelle S. Bayos kan Baao, Camarines Sur

2.“Duwang Pagsadiri” ni Jaime Jesus Borlagdan kan Ciudad nin Tabaco

3.“Ku Turion si Kulakog” ni Jose Jason L. Chancoco kan Ciudad nin Iriga

4.“An Aking Dai Nangingiturogan” ni Kristian S. Cordero kan Ciudad nin Iriga

5.“Si Atong Natong” ni Maria Francia M. Sales kan Pili, Camarines Sur

6. “Maputing Agta” ni Sonny C. Sendon kan Ciudad nin Iriga

7. “ Kan Magutom si Buchok” ni H. Francisco V. Peñones, Jr. kan Ciudad nin Iriga

1-Actang Dula na Pan-aki

1. “Perla Bakasyonista” ni Rodrigo Boquiron kan Pili, Camarines Sur.

2. “Agku Bampira sa Iriga!” ni Jose Jason L. Chancoco kan Ciudad nin Iriga

---

Udma palan, amo adi a mingyari:

"On December 7, LIRA will sponsor a forum entitled Kailangan ba ang LIRA? Ano ang ginagawa ng mga makatang kabataan ngayon?at the Pulungang Recto, Bulwagang Rizal at 2 pm. Among the resource persons are: Dr. Rebecca Aonuevo (Department of English, Miriam College); Prof. Paolo Manalo (Department of English and Comparative Literature, UP College of Arts and Letters); Prof. Allan Popa (Kagawaran ng Filipino, Ateneo de Manila University); Dr. Benilda Santos (Kagawaran ng Filipino, AdMU); Mr. Ernani Rafael (LIRA member); and Prof. Angelo Suarez (Faculty of Arts and Letters, University of Santo Tomas). Director Vim Nadera, UP Institute of Creative Writing, will be the moderator."

MASARAP PALANG MAG-BLOW JOB!

2005-12-05T22:53:00.000+08:00

SABI KO: ONE NIGHT ONLY

2005-11-04T22:11:00.000+08:00

Dahil ayokong mag-yosi... nag-yosi ako. Malabo? Marahil.

---
Namatay yung lolo ko dahil sa hika at iba pang mga komplikasyon na sinira na rin maging ang kaniyang puso at maaaring pati ang bato niya. Sa lolo ko namana ng tatay ko ang hika na naipamana naman sa 'min. Sa aming apat na magkakapatid, ako ang pinakahuling nagpakita ng senyal ng asthma. Noong second year college ko na naramdaman ang mga sintomas ng hika at pakiramdam ko ay lumalala ito. Hindi pa ako nagpapatingin sa doktor. Natatakot kasi ako na baka hindi hika yung sakit ko-- baka TB.

---
Noon, ang akala ko, may TB yung lolo ko. Panay ubo niya kasi na parang kaya niyang ilabas sa pag-ubo yung baga niya. Namayat din siya at nakaramdam ng sakit sa katawan. Sunog-baga ang lolo ko. Kuwento niya sa 'kin, labing walong anyos siya nang sinimulan niyang mag-yosi (na mas huli pa sa bisyo niya ng pambababae). Kapag magyoyosi siya, nag-uunahan kaming magpipinsan na kunin yung sigarilyo para sindihan. Siyempre, kami ang hihitit nung yosi. Ewan ko kung bakit ganoon kami, pero nakakadagdag yata iyon sa pagiging macho, pagiging-ala-binyagan kahit supot pa kami at kasunod na noon ang mga unang tikim namin ng gin.

Dahil macho kami, nadadala namin yun sa paglalaro. Mamumulot kami ng mga tuyong tangkay ng santol. Maigi naming sinisiyasat kung alin ang magandang i-yosi. Mas okey yung tangkay na mahaba, malaki ang butas kapag binali at 'yung tuyong-tuyo. Hihititin namin yun hanggang sa magkanda-ubo-buo kami pero tuwang-tuwa kami sa mga usok na nalilikha ng 'yosi' namin. Sinubukan naming gumawa ng 'O,' ng hugis puso, at ng kahit ano pang mga porma na kayang gawin ng ulap dahil ang alam namin noon ay usok din ang ulap na nagmula sa mga siniga. Lasang kahoy yung 'yosi' namin katulad ng lasa ng usok na pinapasok namin sa bibig tuwing magsisiga yung nanay ko o kaya yung mga tiyahin ko. Walang ipanagkaiba sa usok ng gasera, sa katol, at sa usok ng matagal nang nasindihang kandila.

---
Ipina-check up noon yung lolo ko. Pero negative yata siya sa TB bacilli. Ang findings yata ng doktor, naging fibrotic na yung baga ng lolo ko dahil sa sigarilyo. Sinamahan pa ng hika niya kaya naging mas mahirap sa kaniya ang paghinga. Tatlong linggo bago pumanaw yung lolo ko, nanaginip ako tungkol sa burol at mga birhen sa bundok ng Iriga. Kulay asul yung mga birhen at sa ibabaw nito ay nag-anyong paa yung ulap. Wala pa akong alam noon sa kalagayan ng lolo ko. Dalawang araw bago pumanaw yung lolo ko, tumawag sa 'kin yung nanay ko at pinauuwi ako ng Bikol dahil hinahanap daw ako ng lolo ko.

Mahinang-mahina na si Tatay, tawag namin sa kaniya. Pagpasok ko ng kuwarto, nakilala niya ako agad. Sabi ng nanay ko, ako lang daw yung nakilala ni Tatay dahil nagkakaroon na rin siya ng dementia. Kailangan pa niyang piliting kumain at laging mainit ang pakiramdam niya kahit na malamig yung kuwarto. Tinanong ko siya kung okey lang siya sabay thumbs up ko dahil baka hindi niya naintindihan yung sinabi ko. Mahina na kasi yung pandinig niya. Nguniti siya nang kaunti saka umubo nang umubo.

---
Naalala ko yung pinsan ko na mentally retarded, si Grace. Pinatingnan siya sa doktor dahil nagiging madalas yung epilepsy niya. Pagbalik ng bahay, parang nakasisilaw yung awra ng tiyahin ko dahil sabi daw ng doktor, walang sakit sa utak si Grace. Mentally sound siya pero retarded. Malabo nga eh. Pero ganun daw talaga. Ipinaayos kasi sa kaniya yung Lego at nakasunod naman siya sa sinabi ng doktor. Yung kasabay daw niya na sinira yung Lego ang baliw.

Nung nasa elementary pa lang ako, sinapak ni Tatay si Grace. Kakatapos lang noon ni Grace na mag-seizure kaya pagod na pagod siya at inaantok. Pagkahigab niya, sinapok siya ni Tatay dahil maingay na naman daw siya.

---
Kagabi, nagkayayaan kami ng mga kasama ko sa ospital na mag-inuman. Umiinom ulit ako ngayon matapos ang apat na taon na itinigil ko yun. Matatag din ako sa sinasabi kong 'uminom na lang ako pero hindi ako magyoyosi.' Pero olats pala talaga ako. Nag-yosi din ako. Pero hindi ako pinilit ng mga kasama ko. Sarili ko yung desisyon. Sabi pa nila, mukhang sanay daw akong mag-yosi. Sabi ko naman, nakikita ko lang sa mga tao... Hindi naman ako tanga.

Pitong sticks ang naubos ko at hindi ko pa rin malaman kung bakit nagyoyosi ang mga tao samantalang hindi naman ito masarap. Bukod pa ditto, nakamamatay ang pagyoyosi.

---
Panay ubo ko kaninang umaga. Inisip ko tuloy na baka na-reinfect ako nung mga buwisit na bakeryang 'yun yung upper respiratory tract ko. Hindi kasi ako umiinom ng gamot kapag may ubo, sipon at lagnat kaya siguro inabot ako ng tatlong linggo bago tuluyang gumaling. At hindi pa pala nauubos yung plema ko sa baga. Naisip ko tuloy na baka may-TB ako. Sa una ko kasing pinasukang ospital, hindi naka-isolate yung may TB. Dahil specialty hospital yun, yung sakit lang na specialty ng ospital yung gagamutin nila. At kung may TB man yung pasiyente, hahayaan muna nilang gumaling yung pasiyente sa sakit na naging dahilan sa pagkaka-confine niya doon, saka lang yung TB.

Malabo. Pero dahil doon, may tiyansa akong magka-TB. Ang masama pa, wala akong BCG vaccine. Malas.

GANITO...

2005-10-22T23:28:00.000+08:00

Halos dalawang linggo na akong hindi nakakapagsulat. Pinipilit kong magsulat ngunit pakiramdam ko ay unti-unting nauupos ang apoy sa'kin. Madalas kong sisihin ang pagkakalipat ko sa bago kong pinapasukang ospital dahil pakiramdam ko ay hindi ito nakatutulong sa akin. Hindi ko alam, pero sadyang ganoon lang talaga yata. Napapagod ako sa trabaho sa ospital at nakakapanghina pa lalo nang malaman kong duty ko pala sa ika-31 ng Disyembre.

---

Paanyaya sa mga Batang Makata:

Kasalukuyang binubuo ang isang antolohiya ng Bagong Tulang Tagalog na ilalathala ng UST Press sa pamamatnugot ni Dr. Cirilo Bautista sa tulong ni Allan Popa. Kaugnay nito, inaanyayahan ang mga Pilipinong makata, edad 35 pababa, na magpadala ng 5-10 tula sa wikang Filipino sa allanpopa@gmail.com; tiyakin lamang na hindi pa nailalathala ang mga ito tulang ipapasa. Sa ika-15 ng Nobyembre 2005 ang dedlayn ng pagpapasa.
.
Mga Editor

At ito pa:

Calling All Young Poets of the Philippines Writing in English

The editors of a forthcoming anthology would like to request your participation. The book will serve as a peek into and a celebration of the future of Philippine Poetry in English. Dr. Cirilo Bautista will be editing the project with the assistance of Ken T. Ishikawa.

If you are 35 years old and below, a Filipino, and a writer of Poetry in English please send five of your best representative work to newphilippinepoetry@gmail.com. Young poets who have not yet published any books are highly encouraged to send their works.Please send each of your poems in a single file; don't put all five in one.

Don't forget to include short biographical information with a scanned 1x1 photo as your profile will appear in the list of contributors. The deadline will be on November 15, 2005.

Honorarium will come in the form of a contributor's copy. Authors of accepted works will be receiving a reply in their mail.Feel free to send us your comments and suggestions. We are looking forward to your poems.

The Editors

At ito rin (galing kay Sir Egay):

Apat na bagay: 1) natutuwa ako sa tuwing makababasa ng mahuhusay na bagongakdang-pampanitikan sa Filipino; 2)nakapagbibigay-sigla na nitong mga nagdaang taon,maraming kaibigan ang nakapaglathala ng kani-kanilang unang aklat ng tula, kuwento atnobela sa Filipino; 3) nakatutuwa rin na nananatiling maraming bagong pangalan angkinikilala sa ibat ibang pambansang timpalak sa pagsulat; gayumpaman, 4) ikinalulungkot ko na nananatiling malaki ang pangangailangan para sa isang regular na publikasyon na magtataguyod sa mga akda sa Filipino.

Dahil dito, ibig kong ipakilala ang Tapat, isang journal na pampanitikan sa Filipino. Layon nitong maglathala ng mga bagong tula, maikling kuwento, sanaysay, at iba pang anyong pampanitikan, kasama ng ilang kritisismo, panayam, at iba pang papel na susuhay sa pagbasa sa mga bagong akda. Kung papalarin, lalabas ang Tapat nang apat na beses sa loob ng isang taon simula 2006.Sa ngayon, nangangalap ako ng mga hindi pa nalalathalang akda na maaaring mapabilang sa mga lalabas na isyu ng Tapat. Maaaring magpasa ng kahit ilang akda ang sinumang manunulat sa Filipino. Para sa tula, magpasa lamang ng hindi bababa sa apat na tula para sa bawat makata.

Refereed ang journal na ito, kayat kung sakaling matanggap ang inyong akda, hinihiling na ipagkaloob sa Tapat ang karapatan ng unang paglalathala rito. Magbibigay kami ng maliit na bayad para sa akda kasama ang libreng kopya ng Tapat.Para sa unang bugso, huling araw ng pagpapasa sa 31 Oktubre 2005. Ipadala lamang ang mga akda bilang attachment (.doc o .rtf file sa Microsoft Word) sa tapatjournal@gmail.com.

Maraming salamat.

(Pakipadala na rin nito sa mga kakilala na maaaring maging interesado. Salamat!)

---

Sa lunes naman, heto:

POEMS FROM THE METRO

A City Poetry Reading

featuring performances by

Gemino ABAD

Catherine CANDANO

Mikael CO

Ria DE BORJA

Mookie KATIGBAK

Marne KILATES

Marie LA VINA

Joseph SAGUID

Angelo SUAREZ

Joel TOLEDO

Naya VALDELLON

Alfred YUSON

this Monday, October 24, 8:30 p.m. at Mag:Net

Katipunan.

NO ENTRANCE FEE!

TUNGKOL SA PAG-ULI

2005-10-11T12:35:00.000+08:00

Nandito muli ako sa lungsod. Dalawang araw lang ang inilagi ko sa Iriga-- wari'y napakabilis ng pag-usad ng panahon na nagpa-ikli sa 48 na oras kong ilalagi doon.

Marami akong bagay na nagawa:

1. Nayakap ko ang nanay ko;
2. Nakita ko muli ang mga kamag-anak ko;
3. Nakita kong muli ang lugar na kinalak'han ko.

Marami din akong napansing mga nagbago:

1. Na marami na palang mga kainan ang nagsusulputan sa sentro;
2. Na marami na palang bahay ang naitayo at itatayo sa subdibisyon na tinitirhan namin;
3. Na mas nakakalbo ang bundok ng Iriga at dumadami ang mga niyog na nakatanim dito.
4. Na sementado na ang daan papuntang Liboton;
5. Na hindi na daw gaanong binabaha ang lungsod namin (sabi ng nanay ko).

---

Saka na muna ang kuwento ng Inorogan at ng Sarikaw, na hindi ko nagawang puntahan dahil nagkalat ngayon ang mga tulisan sa Sumagang.

SALUGSOG SA SULOG

2005-10-07T19:12:00.000+08:00

Ilulunsar ka udma an ang "Salugsog sa Salog," folio kan ang Oragonrepublic.com na inaatupar ni Fer Basbas, web master ka nasabing website.

Sabi ni Jason Chancoco, tagapakaray kan ang folio,

"Sa mga rawit-dawit yaon an birtud kan paghangos Bikol, an halangkaw na gamit kan lengguwaheng dai opisyal na inuusar sa mga institusyon alagad iyo an behikulo kan satuyang pagmati asin dunong. Sa mga horop-horop asin kritika, yaon an natibong intelektuwalismo laban sa hegemonikong kinaban."

Para adi sa mga Oragon! Para sa Bikol!

---

Congrats ki Fer Basbas, Jason Chancoco sagkod su iba pang mga indibidwal na katabang sa paggibo kadtong antolohiya. Oragon kamo!

ELY'S STUDIO PHOTO CONTEST - DEADLINE OF SUBMISSION IS EXTENDED ON OCT. 07

2005-10-01T16:37:00.000+08:00

ELY'S STUDIO PHOTO CONTEST - DEADLINE OF SUBMISSION IS EXTENDED ON OCT. 07!YOU CAN STILL SUBMIT YOUR PHOTOS UNTIL OCTOBER 07, 2005 AT ANY BRANCHES OF ELY'S STUDIO AND KONICA DIGITAL PHOTO EXPRESS IN BICHARA THEATER MALL, EMILY THEATER ARCADE IN NAGA CITY. AND WITH OUR OTHER BRANCHES AT LEGASPI, ALBAY, POLANGUI, TABACO, SORSOGON AND DAET!! WIN 5,000.00 IN EACH CATEGORY!FOR DETAILS PLS. SEE POSTERS AND VISIT ORAGONREPUBLIC.COM.THANK YOU!

TATLONG UNGAS

2005-10-01T16:20:00.001+08:00

TATLONG UNGAS
Galit Pag-ibig Gilalas
(Not-very-)Literary performances
of new works-in-progress by
.
J. Pocholo B. GOITIA,
Joseph dL. SAGUID, and
Angelo V. SUAREZ
.
sa Tanghalang Amado Hernandez ng CCP,
October 6, 5:00 p.m. Wala namang bayad e! :-)
.
Bahagi ito ng proyektong WAITING IN THE WINGS,
isang serye ng mga pagtatanghal sa CCP ng mga work-in-progress
upang makapaghikayat ng mga artista na ipagpatuloy
ang kanilang produksyon ng mga bagong akda o gawa.
.
(Mula sa post Gelo Suárez)

PAULI AKO SA IRIGA

2005-09-28T18:23:00.000+08:00

Mig-uli ako ka Biyernes sa Iriga.

Kamaturan, kadakul ka gusto kong gibuun ko pag-abut ko sadtu. Gusto kong mabayad ulit si mama ta uban ko na iyang dir nababayad. Gusto kong magpaingalo, mag-inga-inga sa preskong angin, marigos sa uran o kaya sa burabud.

Mig-uli ako para mabayad su Sarikaw, isihun a istorya kan ang Inorogan, istorya kan ang Asog, dakol pa.

Mig-uli ako para takasan ading megalungsod na gurugatingay na kinakaun ading ruruggan ko, pinuputol usad-usad ading awak ko. Kadakol niyang gusto kanako. Pero diri ko nagugustuhan ading megalungsod na adi. Abo akong pauliun kan ang kursong pinag-aadalan ko.

Kadakol palan ka rason ka pag-uli. Arug kading ngabilun ko nguwan na gustong maisurat tulos. Arug kan ang dila kong ginagatlan na sa pagngabil sa Iriganon. Arug man ka puso kong gusto nang mabayad an ang kinadakuluan ko.

PAGBATI PARA KAY JOSEPH dL. SAGUID AT ALLAN PASTRANA

2005-09-25T23:52:00.000+08:00

Pagbati para kina Joseph dL. Saguid (Filipino) at Allan Pastrana (English) sa pagkakapanalo nila sa ikalawang Maningning Miclat Poetry Awards.

Congrat's mga kasurog!

UP ICW ISSUES NEW GUIDELINES FOR WRITERS' WORKSHOP

2005-09-17T12:37:00.000+08:00

LIKHAAN: The UP Institute of Creative Writing (UP ICW) recently announced that it is now accepting applications for the 45th UP National Writers Workshop to be held in Baguio for one week in the summer of 2006.

.
UP ICW Director, Professor Vim Nadera, also announced that 12 fellowships are available and that these are open only to advanced writers. He explained that since there is now a proliferation of creative writing workshops on both the national and local levels, beginning writers now have many other options. Said Nadera: “In keeping with its mandate of taking the lead in the development of Philippine literature, the UP ICW has decided to re-conceptualize its annual workshop to address the changing needs of writers as well as constraints brought on by the current financial crisis.”Nadera also announced the new Workshop Guidelines
.

QUALIFICATIONS. To qualify, applicants: (1) must be writers in English or Filipino; (2) must have attended at least one creative writing workshop (national/regional, including the UP National Writers’ Workshops), or earned a degree in Creative Writing/Malikhaing Pagsulat, or won at least 1 national/international literary award; (3) must have published at least 3 poems or 2 short stories or 2 pieces of creative nonfiction (e.g., essays, memoirs, profiles) in reputable collections or anthologies, journals, magazines (including campus publications), or refereed Internet web magazines. Writers who have been Fellows at any of the UP National Writers’ Workshops are eligible. Some of these qualifications may be waived in exceptionally meritorious cases, with the unanimous concurrence of the UP ICW Associates, Advisers and Resident Fellows.
.

REQUIREMENTS. Applicants must submit the following: (1) four copies plus digital file (12 points, double-spaced, 8.5 x 11 inches) of one original unpublished manuscript (short story, poem, or creative nonfiction) to be discussed during the Workshop – this manuscript should not have been submitted to any other Workshop; (2) a 2-paragraph description of a work-in-progress in any of the above genres, in English or Filipino (also 12 points, double-spaced, 8.5 x 11 inches); and (3) photocopies of the applicant’s published work, including publication details; and (4) application form (available at the UP ICW office in UP Diliman and on the ICW website: http://www.up.edu.ph/~icw/icw_form.pdf).
.

During the UP workshop, Fellows will be expected to make a presentation of a chapter or draft of the work-in-progress referred to above, and a short essay on an aspect of their writing or of the genre in which they work.
.

Deadline for submission is December 15, 2005. For inquiries, call 922-1830 and ask for Mr. Tony Serrano.

Nakua ko po an PR sa blog ni Vic Nierva.

ORAGON NA BIKOLNON

2005-09-08T11:47:00.000+08:00

Pagbati para kay Abdon Balde Jr. (Hunyango sa Bato) at kay Azucena Grajo Uranza (Women of Tammuz) sa pagkakakamit ng nobela nila ng National Book Awards at JUAN C. LAYA PRIZE for Best Novel of the Year.

Si Balde na tubong Albay ay nagkamit na dati ng National Book Award noong 2003 para sa koleksyon niya ng maikling kuwento, ang "Mayon" kung saan kasama dito ang Sipay na nanalo ng ikatlong gantimpala sa Palanca Awards.

Si Grajo-Uranza, mulang Sorsogon, ay pinarangalan kamakailan ng Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) ng Gawad Pambansang Algad ni Balagtas.

(To read the details: http://oragonrepublic.com/news+article.storyid+335.htm)

SENTIMENTAL, ULIT

2005-09-07T14:12:00.000+08:00

Hindi ako pumasok ngayong araw.

Wala akong sakit. Hindi rin masama ang pakiramdam ko. Wala lang talaga. Walang dahilan.

Gumising ako ng 10:30 AM. Kapag may pasok ako sa ospital, gumigising ako ng 5:30, at gigising muli ng 7:00-- magmamadaling mag-ayos ng sarili para habulin ang 7:30 na pasok ko. Sasakay ako ng dyip sa Laon-Laan papuntang Mayon. Sasakay ng tricycle hanggang Banawe. Hindi naman ako ganito dati. Lagi nga ako ang pinakamaagang pumapasok sa ospital. Pero kanina, at katulad ng mga nakaraang dalawang buwan, dumadating akong naguhitan na ang attendance book. Ang masama pa, kahit alam kong male-late ako, nagmamadali pa rin akong pumunta sa ospital at hindi na ako kumakain ng agahan. Kung may oras sa ospital, saka lang ako kakain. Pero kalimitan, kumakain lang ako ng pananghalian. Pumapayat ako sabi nila. Hindi na gaanong namumurok ang pisngi ko. Maluwang na din ang scrub suit ko. Ganun talaga pag may cancer, biro ko.

Huling buwan ko na ng internship sa ospital na pinapasukan ko. Sa Oktubre, lilipat na ako ng ospital. Mas malayo. At kailangan kong gumising nang mas maaga.

---

Ilang linggo na lang ang hinihintay ko, sa kung anuman na hinihintay ko-- akin na lang muna yun sa ngayon. Ngunit parang mas nababagabag ako ngayong mga panahon, naguguluhan. Lalo lang kasing hindi naging malinaw ang gusto kong gawin sa buhay pagkatapos ng kurso kong Medical Technology. Marami akong gustong gawin, pero hindi ko alam kung alin ang uunahin ko. Marami akong plano sa sarili ko pero natatakot ako na hindi matupad ang alin man sa mga ito dahil na nga sa maraming dahilan at kasama na dun ang pinansyal kong pangangailangan. Binabalak ko sanang kumuha na ng Board Exam at kung makapasa man ay maghahanap ako agad ng mapapasukang trabaho. Mahirap ang sitwasyon ng mga medical workers sa 'Pinas kaya nga karamihan ay nangingibang-bansa para mapunan ang kanilang mga pangangailangan. Nakakalungkot lang na isa ako sa "biktima" ng sitwasyon na ito. Nag-aral ako ng Medical Technology hindi para mapunan ang pagnanasa ko sa mga matututunan ko kung hindi dahil sa gusto ng nanay ko na makapag-abroad at makapag-ipon ng sariling pera (para sa pamilya). Gusto ko noong maging doktor pero inisip kong hindi sasapat ang pera ng pamilya para ipangtustos sa halos anim pang taon sa Medicine. Gusto ko ding hindi na ang pag-aaral ko ang iniisip ng nanay ko at mga kapatid kong gusto ko na ding makapag-pamilya na-- na sa tingin ko ay sapat na ang panahong ito para sarili naman nila ang isipin nila, hindi na ako. Hindi na rin ako umaasa sa tatay ko na may ibang pinagkakaabalahan (na pamilya).

Maraming mga tanong ang dapat nang masagot, ngunit hindi pa mapunan ng sagot dahil hindi pa siguro hinog ang pagkakataon.

Kailangan ko pang maghintay. Maghintay.

---

Isa pang nakakadagdag sa mga alalahanin ko ang tinitirhan kong apartment. Simula nang umuwi ang kapatid kong babae sa probinsya, hindi ko na magawang malinis ang apartment. Magulo lagi sa loob. Ang nakakainis pa, hindi ang gamit ko ang magulo kundi ang mga gamit ng pinsan ko. Ayokong dumating ang araw na may makikita (ulit) akong bubuwit sa bahay. Ayokong dumugin kami ng mga ipis, langaw at lamok. Hindi ko mapagsabihan ang pinsan ko. Kailangan niyang maintindihan para sa sarili niya kung ano ang malinis sa marumi. Sinubukan ko na dating maglinis at ayusin ang mga gamit niya pero manhid lang talaga siya. Pareho kaming layás sa bahay kaya walang makalilinis na ng tinutuluyan namin. Sana naman magawa niyang maglinis at mag-ayos. Bahay na ang turing ko sa apartment na tinirhan ko ng apat na taon. Hindi ako makapg-isip sa maruming paligid. Mas nakakainis lang.

---

Uminom ako kagabi kasama ang mga itinuturing ko ngayong bagong kaibigan. Nasisiyahan akong makisalamuha sa kanila, pagmasdan silang naghaharutan, nagtatawanan... Isa pa, may nakakausap na din ako sa wakas tungkol sa mga interes ko. Noon, wala akong makausap tungkol sa mga pinagkakaabalahan ko, mga kabarkada ko lang, kasama sa ospital, at kapatid kong babae na pinipilit ko pang gustuhin din niya ang gusto ko (may makausap lang ako). Parang alienated ako. Kinikimkim ko na lang sa sarili. Pero masarap din naman ako sa piling nila dahil parang walang problema ang mundo. Puro tawanan lang, tsismisan, at tungkol sa ospital at staff ng ospital ang pinag-uusapan namin. Sa mga nakakasama ko ngayon, parang may napunan sa pangangailangan ko. Marami akong dapat ipagpasalamat.

---

Masarap tumakas sa mundong kinagisnan mo. Marahil, ito nga ang dahilan kung ba't hindi ako pumasok sa ospital. Marahil lang.

LUMABAS NA ANG BAGONG ISYU NG MAKATA!

2005-09-03T21:08:00.000+08:00

Cover Design
Haiga by Robert Wilson

Poetry
by Angelo Ancheta, Aurora Antonovic, Luis Cuauhtemoc Berriozabal, Nicole H. Castillo, Eduardo A. Cong, Eugenio R. Corpus III, Eoin Dunford, Raul Funilas I, C W Hawes, Rosendo M. Makabali, Jen Macapagal, Papa Osmubal, Lanie Shanzyra P. Rebancos, Danny Sillada, Deji A. Urbano, M Nini Valledo, Tyler Joseph Wiseman and Silvana Zapanta.

Vers Libre
Folk Literary Tradition And Native Ideology by Jose Jason L. Chancoco

Send all submissions / contributions for Volume 6 June 2005 issue to sonny @ eac [dot] edu [dot] ph and to Jason Chancoco at tarusan22 @ yahoo [dot] com (for Tagalog/Filipino & Bikol poetry). Also accepting poems written in other Philippine languages: Cebuano, Iluko, Hiligaynon, Waray, Kapampangan, Pangasinan, etc.

Heto na: www.dalityapi.com/makata

BAMPIRA AKO!

2005-09-01T21:23:00.000+08:00

Pagpasok ko ng Blood Transfusion Service (BTS), may nakaupong mama sa malapit sa pinto. Siya yung sunod na i-bi-BP. Tinignan ko nang mabuti yung mukha niya. Umiiwas naman siya sa tingin ko, panay baon ng mukha sa braso niya, sa likod ang tingin.

"Mamamatay ho kayo," sabi ko

"Ah ganun ba?"

"Nakukuhanan ko pa lang kayo ng dugo nung isang linggo."

Napatungo yung mama, saka lumabas. Mabagal na binuksan yung pinto. Tapos mabilis na yung hakbang papalayo sa BTS.

---

Hindi ko masisisi ang mga paid donors kung ganun sila. Sa laki ng ibinabayad sa pagdodonate ng dugo, hindi na siguro sila mag-aatubili pa. May pera sa dugo. Mamumukhaan mo ang karamihan sa kanila. Isipin mo yung mamang nadadaanan mo lagi papuntang eskwelahan na nakasalansan yung katawan sa kalsada. Isipin mo yung mamang nagtitinda ng buko, bananakyu, o mangga malapit sa inyo. Isipin mo yung aleng nagtitinda ng kakanin sa labas ng ospital. Isipin mo yung mga tambay sa may daang bakal. Isipin mo na rin pati yung mga nakakasalubong mo araw-araw. Mapapansin mo din yung peklat sa mga braso nila. Mapapansin mo din na sila ang

...yung nanay na ang kumausap. Sabi niya:Anong mas masakit:PALO o TUSOK?

pinakamasalita sa lahat ng ini-interview. Sila din yung pinakamaraming dahilan sa interview. Sila din yung puro HINDI ang sagot sa mga tanong sa interview. Marami din ang mga donors na hindi mukhang paid donor pero paid donor sila.

Kung bibilangin, inaabot kami halos ng 20 paid donors araw-araw. At sila din ang mga donors na iniiwasan naming ma-bleed. Sa protocol ng Blood Bank at ng National Voluntary Blood Services Program (NVBSP), pinoprotektahan pareho ang donor pati ang recepient ng dugo. Oo, pinoprotektahan din ang donor kaya dumadaan sa masinsinang screening procedure ang donor katulad ng pagtimbang, interview, pagkuha ng Blood Pressure, at kung sa babae naman, tinatanong ang huli nilang menstruation. Kalahating litro ang mababawas sa anim na litro ng dugo ng tao. Malaking kawalan na din ito para sa buong unit ng dugo, na binubuo ng mga formed elements (cells) at ng plasma, na mapapalitan lamang pagkatapos ng mahigit walong linggo o dalawang buwan. Kung matatandaan, maraming function ang dugo ng tao: defense (WBC), oxygen transport (WBC), transport ng mga nutrients at sa pag-ampat ng pagdurugo (clotting factors at platelets). Kung halos linggo-linggo (ang iba, kasa isang araw) magpapakuha ng dugo, maaaring ikamatay ito ng isang tao. Isa pa, iniiwasan din ang mga undesirable na dugo na maaaring makalusot sa screening procedure. Dumadaan sa HIV, Hepa B & C, RPR (para sa syphilis), Malaria, ABO typing at Rh typing ang mga nakuhang dugo bago ito i-crossmatch para maisalin sa pasiyente. Ang nakakatakot nito, maaaring mayroong mga bagong sakit na maaaring maisalin na din sa pamamagitan ng dugo. Kawawa ang pasiyente.

Dapat sigurong mas palakasin ang kampaya para sa Blood letting, boluntaryong pag-donate ng dugo at mas higpitan ng mga Blood Banks ang pag-screen ng mga donors.

---

24-hours duty ko. Sobrang pagod na pagod na 'ko. Halos hindi tumigil sa beep yung intercom, galing Emergency Room lagi ang tawag. Kung hindi man, kakatukin ka sa pinto ng kamag-anak ng pasyenteng may dalang sample para sa Bacte o kaya naman sa Clinical Microscopy. Heto pa: minsan pupuntahan ka ng isa sa mga nursing aid para ipabukas sa'yo ang morge. Oo, morge. At sa dis-oras ng gabi yun para ipasok yung cadaver o putol na paa/kamay. Halos kinikilabutan kami sa pagpunta dun. Sa pinakaliblib na parte na yun ng ospital. Dadaanan mo yung malaking mangga tapos yung nursing dormitory na malawak at may tatlo o apat na palapag na halos walang gamit sa ground floor maliban sa isang mesa, upuan, telepono at isang nurse na kung paranoid ka ay di ka na magdadalawang-isip na tumakbo. Magdadalawang buwan ko na ring

OO, nakakapagod mag-extract ng dugo.

tinatakbo yung hallway papuntang Recovery Room na magsasampung metro lang pero parang inaabot ako ng limang minuto para bagtasin yun. Tawag ko nga dun ay "The never ending Hallway", piniratang bersyon ng Never Ending Bridge ng UPLB. Nakakapraning ang tikitak ng tubig mula sa aircon, kala ko kung may nakasunod na sakin kaya dinadaan ko na lang sa kanta. Pero waepek! Sa umaga naman, kailangang mag-morning pick. Gigising ka dapat ng mga alas-kuwatro ng umaga para simulan ang nakakapagod na pag-eextract ng dugo. OO, nakakapagod mag-extract ng dugo. Akala lang siguro ng mga bantay na walang ginawa kundi batikusin kaming mga Med Tech na kesyo ang bagal daw naming sumalansan ng ugat, na kesyo naka-limang tusok na eh wala pa ring makuhang dugo, blah blah blah. Mahirap kaya! Sa antecubital fossa kalimitang kumukuha ng dugo sa kadahilanang ito ang hindi pinakamasakit (dahil sa mas konting pain sensors) at hindi ito nagagalaw-galaw. Heto, sige nga, isipin niyo 'tong mga kasong ibibigay ko. Tignan ko kung anong gagawin niyo:
.

1. May intravenous fluid (IVF) line ang tigkabilang kamay, may pilay ang isang paa;
2. Baldado ang lahat ng kamay, sa paa ang IVF;
3. May cast ang isang kamay, may IVF ang kabila at putol pa ang dalawang paa;
4. Nagco-collapse ang mga ugat;
5. Maninipis ang mga ugat, pati mga arteries;
6. Baliw na pasiyente, nanununtok, nangdudura;
7. Matabang pasiyente na halos hindi na umabot ang karayom sa sobrang lalim ng ugat;
8. Mabahong pasiyente, tumae siya, nagpapalit ng diaper habang kinukunan mo at ang masaklap, may dumikit na lusaw na ebak sa gauze ng putol niyang paa;
9. at eto pa, san ka makakakita ng pasiyenteng mas marunong pa sa Med Tech, yung mareklamo, madada, panay dada, at dada nang dada.

Oha oha! Mahirap na propesyon ang pagiging Med Tech. Hindi basta-basta. Kinakailangan ng disiplina at matagalang pagsasanay. Skills ang lamang namin sa halos lahat ng healthworkers.
Dati nga, nag-extract ako ng dugo sa Childrens' ward (CW). Pagpasok na pagpasok ko pa lamang sa CW, umiyak na yung ibang bata. Sabi ng nung isa:
.

"Mommy, mommy! Andiyan na yung nangunguha ng dugo!" Tapos hihiyaw.

May osteosarcoma ang bata, cancer yun ng buto. Nangangati siya, may mga pantal, namumula. Nakita pa lang ako, ayun umiyak na. Naubos ang pasensya ko sa pagpilit sa kanya para makuhanan lang siya ng dugo. Nasabi ko nang:
.

1. Kukuhanan kita ng dugo para gumaling ka na (malambing)
2. Kukuhanan kita ng dugo. Bibigyan kita ng candy (malambing ulit)
3. Pag hindi ka nagpakuha sa'kin doktor na ang kukuha sa'yo, mas masakit yun (malambing yung boses ko pero nanggigigil na)
4. Kukuhanan kita ng dugo para makaalis ka na dito (medyo nagagalit na ko, tapos iiyak lalo ang bata, mas lalakas ang hiyaw. Pati mga taga fourth floor magigising sa sobrang lakas.)
5. Hindi ka magpapakuha? P******* Akin na yung karayom! Pag hindi ka nagpakuha tutusukin kita ng karayom! P*******!

Heto pa. Nung hindi pa rin nagpakuha yung bata, yung nanay na ang kumausap:
.

Sabi niya: "Anong mas masakit? PALO o TUSOK?"

---

Malapit na second in ko... Puro bata ang mga pasiyente dun... Gudlak! ;P

PUNTA TAYO/KAYO

2005-08-28T22:57:00.000+08:00

Masaya ako nitong mga araw. Nakakagulat nga lang ang mga nangyayari. Hindi ko inaasahan. Pero Setyembre na at panahon na ng maraming mga literary awards. Nandiyan na ang Palanca, Maningning, at sa Bikol, ang Premio Tomas.

Congrats sa mga nanalo! Check niyo sa blog ni Ian Casocot.

---

Ano pa man, hindi sapat na batayan ang pagkakaroon ng karangalan para masabing magaling ka nga. Ang punto-de-bista, kailangan maging mas masipag ang isang manunulat. Kailangang pag-aralan niya ang marami pang mga bagay sa mundo at sa mundo ng panulat. Pero magandang incentive ito para sa isang manunulat.

---

Ayun, Tryptych Concert/Awarding ng Maningning Miclat Poetry Prize sa ika-25 ng Setyembre, 6 n.g sa CCP. Punta tayo/kayo.

LUMIPAT NA NGA AKO

2005-08-28T22:01:00.000+08:00

Oo, lumipat na akong tuluyan dito. Hindi na kasi ako nasisiyahan sa dati kong blog. Yun lang ang dahilan. Wala nang iba pa.

---

Ayun, Sarikaw nga pala. Ang Sarikaw ay isang monolith na makikita sa Iriga. Hugis tao na may kasamang aso ang Sarikaw. Ang kuwento, sinumpa siya ng diwata nang bulabugin nito ang lugar ng una. Alama ko lang ang kwento. Sa totoo, hindi ko pa nakikita ang Sarikaw. Kailangan kong pumunta doon pag-uwi ko sa Iriga.

---

Q: Eh puchakokokwekak naman! Eh bakit Sentimental? Eh, ang korniks-korniks mo nga?

A: Eh ano ngayon? ITO ang GUSTO kong title. Angal?

---

Ayun... Yun lang muna.